يادداشت
« رسالة في كلام الشافعي » مجموعهاى ارزشمند از سخنان حكيمانه واندرزهاى اخلاقى امام شافعي است . مطالب اين رساله توسط يك نويسندهء صوفي واز ديدگاه صوفيانه جمعآورى شده است . شافعي البتة صوفي نبود ، ولى در همين رساله از قول فرزند أو نقل شده است كه ده سال با صوفيان معاشرت داشت ( ش 26 ) . از قول خضر هم نقل شده است كه شافعي از أوتاد بود ( ش 27 ) .
رسالهء حاضر از روى يك نسخه خطى تصحيح شده است . اين نسخه در مجموعهء خطى با ارزشى است كه در كتابخانهء خانقاه احمدى شيراز ( ش 83 ) نگهدارى مىشود . ميكروفيلم اين مجموعه نيز در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ( ش 2919 ) موجود است . متن اين رساله در صفحات 145 تا 163 ميكروفيلم است . اين مجموعه را من در جاى ديگر معرفى كردهام ( بنگريد به مقدمه « نهج الخاص » در تحقيقات اسلامى ، سال سوم ، ش 1 و 2 ، 1367 ، ص 131 - 130 ) . پروفسور فريتس ماير نيز در مقالهاى كه در سال 1967 چاپ كرده است ( « كشف نسخه خطى مهمى در تصوف » ، اورينس ، ج 20 ، ص 106 - 60 ) مطالب مفصلى دربارهء اين مجموعه وآثار مندرج در آن ، از جمله رسالهء حاضر ، به آلمانى نوشته است .
تصحيح اين اثر يكى از آخرين كارهايى است كه دوست دانشمند وعزيزم مرحوم دكتر احمد طاهرى عراقي انجام داده است . آن مرحوم متن تصحيح شده را همراه با يادداشتهاى خود حدود سه ماه پيش از فوتش به ما داد وقرار بود كه مقدمهاى هم بعدا به آن بنويسد ، ولى متأسفانه اجل مهلتش نداد . طاهرى علاوة بر معرفى رجالي كه در رساله از آنها نام برده شده است ، بعضي از أقوال شافعي را در منابع ديگر ( از جمله حلية الأولياء أبو نعيم أصفهاني ) پيدا كرده ودر يادداشتهاى خود به آنها اشاره كرده است . ظاهرا أو قصد داشته است بعدا دربارهء روش كار خود ومنابعى كه از آنها استفاده كرده است توضيح دهد . آنچه ما استنباط كردهايم اين است كه وى شمارهء صفحات ميكروفيلم نسخهء خطى را در داخل قلاب آورده است . رساله از صفحهء 145 آغاز مىشود ولذا اين شماره در كنار « بسم الله الرحمن الرحيم » آمده است . رمز نسخهء خطى در يادداشتها « مد » است .
ن . پ .