واگذارده ؟ در پاسخ فرمود : خدا عزيزتر و مسلطتر بر آنها است از اين ، و باز از آن حضرت روايت شده كه فرمود : مردم در باره عقيده به قدر بر سه گونهاند : يكى پندارد كار به دو واگذار است ، و او خدا را در تسلطش سست دانسته ، و به هلاكت است ، و يكى پندارد خدا جل و عز بندهها را بر معصيتها مجبور كرده ، و بدانها تكليف بيرون از طاقت و توان نموده . او هم خدا را در حكم خود ستم پيشه دانسته ، و به هلاكت است ، و يكى معتقد است خدا ببنده هايش تكليفى كرده به اندازه طاقت و تكليف بيرون از حد طاقت نكرده ، و چون كار خوب كند خدا را سپاس گويد ، و چون كار بد كند از خدا آمرزش خواهد . اين مسلمانيست بالغ و درست - پس خبر داده كه هر كس پيرو عقيده جبر و تفويض است ، و بدانها معتقد است بر خلاف حق است .
من آن جبرى را كه هر كس معتقد است دچار خطا است شرح دادم و هر كس هم پيرو عقيده تفويض است دچار باطل است ، و حق منزله ميان اين دو منزله است .
سپس فرموده براى هر كدام از اين اقوال مثلى ميزنم كه مقصود را بفهم طالب حقيقت نزديك كند و بررسى از شرحش را آسان نمايد ، و آيات محكمه قرآنش تصديق كند ، و در نزد خردمندان مورد قبول باشد و توفيق و عصمت با خدا است .
اما جبرى كه هر كس بدان معتقد است دچار خطا است پس از آن قول كسى است كه پندارد خدا جل و عز بندههاى خود را بمعاصى مجبور كرده است ، و با اين حال آنان را بدان عقاب مىكند ، و هر كس چنين عقيده دارد خدا را ستمكار دانسته ، و او را دروغگو شمرده ، و برآورد كرده است كه فرموده ( 47 الكهف ) ستم نكند پروردگارت احدى را ، و فرموده ( 10 - الحج ) اين بدانست كه بدست خود پيش داشتند ،
تحف العقول عن آل الرسول ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 485
مساهمون: ابن شعبة الحراني
ص٤٨٥