دانستن حلال و حرام است و طالب خود را به راه بهشت ميكشاند و از هراس تنهائى ميرهاند در غربت هم صحبت است و رهنماى بر امور نهانست و سلاح در برابر دشمنان و زيور براى دوستان ، خداوند بخاطر آن مردمى را برآورد تا آنجا كه آنان را پيشوايان كار خوب كند و از آنان پيروى شود ، به كارهاى آنان در نگرند و از آثارشان برگيرند و فرشتگان شيفته دوستى آنان گردند زيرا دانش زندگى دلها و روشنى ديدهها است از كورى ، و نيروى تنها است از سستى ، و خدا دارنده آن را بمقام دوستان برساند ، و همنشينى نيكان را در دنيا و آخرت به او ببخشد .
بدانش خداوند فرمان برده شود و پرستش گردد ، بدانش خداوند شناخته شود و يگانه باشد ، بدانش صله رحم شود ، و حلال و حرام شناخته گردند ، دانش پيشواى عقل است .
خداوند خرد را بسعادتمندان دهد و از بدبختان دريغ دارد ، صفت دانشمند اينست كه در برابر كسى كه به او نادانى كند بردبارست و از كسى كه به او ستم كند گذشت دارد ، و براى زير دستش فروتن است و با زبر دست خود در جستجوى كار خوب رقابت دارد . و چون خواهد سخن گويد تدبر كند و اگر خوبست بگويد و سود برد و اگر بد است خاموش بماند و سالم بجهد ، و چون فتنه اى بر او رخ دهد به خدا پناه برد و دست و زبانش را نگهدارد ، و چون فضيلتى بيند آن را غنيمت شمارد ، شرم از او جدا نشود ، و آزمندى از او پديد نگردد ، اينها ده خصلت است كه خردمند بدانها شناخته شود .
صفت نادان اينست كه با هر كه درآميزد به دو ستم كند ، و بر آنكه زير دستش است تجاوز كند ، و بر زبر دستش گردن فرازى كند ، سخنش بىفكر است ، اگر سخن كند گناهكار شود ، و اگر خاموش بماند غافل گردد ، و اگر فتنه اى بر او رخ دهد بدان بشتابد پس او را هلاك كند ، و اگر فضيلتى بيند رخ بتابد و كندى
تحف العقول عن آل الرسول ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 29
مساهمون: ابن شعبة الحراني
ص٢٩