بدتر بودن شخص عادل از فاسق است . چون كه شارع به خبر فاسق توجه كرده ، مستقيما آن را رد نكرده بلكه امر به تحقيق نموده است و اين ارزش را براى خبر عادل قائل نشده است .
پس : احتمال رد مستلزم اين امر است و اين امر بالوجدان باطل است .
* چرا اين احتمال رد و لازمهء آن بالوجدان باطل است ؟
زيرا عند العقلاء عادل شريفتر از فاسق است ، پس اگر به خبر فاسق توجه شود ، به طريق اولى بايد به خبر عادل اعتماد شود .
در نتيجه : قبول بلا تبيّن كه همان معناى حجيّت خبر عادل است ، متعيّن مىشود .
* مقدمة دو مفهوم وصف و لقب را تعريف و تبيين كنيد ؟
1 - وصف آن است كه : معتمد بر موصوف باشد و موصوف هم در كلام مذكور باشد . مثل : اطعم الانسان الفقير .
2 - لقب آن است كه : خود وصف در كلام مذكور بوده و موضوع الحكم باشد بدون اينكه معتمد بر موصوف باشد . مثل : اطعم الفقير .
* با توجه به دو تعريف فوق آيهء شريفهء نبأ از كدام قسم است ؟ و چرا ؟
از قسم مفهوم لقب . چرا كه عنوان فاسق موضوع واقع شده است زيرا نفرموده است : « ان جاءكم رجل فاسق » .
* آيا لقب داراى مفهوم است ؟
عند الاكثر داراى مفهوم نيست .
* آيا نمىتوان جملهء وصفيّه را تعميم داده ، اطلاق وصف بدون موصوف برآن ( لقب ) كنيم ؟
به فرض هم كه چنين كنيم باز هم در جملهء وصفيه اختلاف است . برخى مثل : شهيد اول قائل به مفهوم وصفاند ، و كثيرى منكر مفهوم وصفاند .
* حاصل مقدّمه مذكور چيست ؟
اين است كه : استدلال به آيهء نبأ از ناحيهء مفهوم وصف ، مبنائى است .
* با توجه به مقدمهء مذكور حاصل استدلال به آيهء نبأ از طريق مفهوم وصف چيست ؟
اين است كه :
1 - در آيهء شريفه امر به تفحص در خبر فاسق است .
2 - در اخبار فاسق دو جهت وجود دارد كه يكى از آن دو جهت علت براى وجوب تفحص است .
3 - دو جهتى كه در اخبار فاسق وجود دارد يكى ذاتى است ، يكى عرضى است .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 64
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٦٤