تشريح المسائل
* مراد از كتمان در آيهء شريفه چيست ؟
كتمان علائم و نشانههاى پيامبر اسلام است كه در تورات بيان شده بود و آشنايان به تورات آن را به خوبى مىدانستند و به قول قرآن :
پيامبر را همانند فرزندان خود مىشناختند ، معذلك روى تعصبات و لجاجتها و . . . اين حقيقت آشكار را كتمان مىنمودند . و باز هم به قول قرآن :
جَحَدُوا بِها وَ اسْتَيْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ . . . .
* كيفيّت استدلال به آيهء شريفه كتمان در باب حجيّت خبر واحد را بيان كنيد ؟
بدين نحو است كه آيهء شريفهء كتمان :
1 - به دلالت لفظيه مطابقيه بر حرمت كتمان حق دلالت دارد . چرا ؟
زيرا به دنبال كتمان ، مجازات كاتم ، لعن خدا و فرشتگان قرار داده شده است كه خود دليل حرمت است .
2 - و به دلالت لفظيّهء التزاميّه ( لازم بيّن بالمعنى الاخصّ ) بر وجوب اظهار حق دلالت دارد .
3 - و به دلالت عقليّهء صرفه دلالت دارد بر اينكه :
اگر اظهار حق بر دانايان واجب است ، پس بايد قبول حق هم بر مخاطبين واجب باشد و گرنه مستلزم اين است كه وجوب اظهار لغو باشد .
و اللازم باطل فالملزوم مثله .
آنگاه آيه مىگويد :
قبول حق و تسليم شدن در برابر حقّ عند الاظهار واجب است بدون اينكه مقيد كند حتما بايد اظهار علمى باشد و لذا به اطلاق كلام تمسّك كرده مىگوئيم :
هنگام اظهار حق ، قبول حق واجب است مطلقا چه اظهار علمى باشد و چه غير علمى .
حال از جمله بيّنات ، اخبار صادره از معصومين عليهم السّلام است . پس به حكم آيهء شريفه كتمان ، اين احاديث بر راوى پس از شنيدن از معصوم حرام است .
در نتيجه : اظهار واجب است ، پس قبول هم واجب است و اين معناى حجيّت خبر واحد است .