مىگردد ، از اينرو كه صحراى محشر با آنكه بسيار بزرگ و گسترده است ، امّا ميلياردها انسان در آنجا انبوه شدهاند و در آن تپهها ، گودالها ، عقربها ، آتش ، عذاب و تاريكى هست و از جهت سوم بيشتر مردم داخل آتش جهنّم مىشوند اگر چه براى مدّتهايى بسيار كوتاه :
( وَإِن مِّنكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا كَانَ عَلَى رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيّاً ) .
( سورهء مريم ، آيه 71 )
« همهء شما وارد دوزخ خواهيد شد و اين حكم حتمى خداوند توست . »
و اين از جهت پاك كردن مردم از گناهانشان است اگر در دنيا با استغفار پاك نشدهاند و هنگامى كه اين جسم از آتش خارج مىشود ، بدون شك داراى صورتى تباه و ناخوشيهايى رنج آور است و براى آنكه انسان مؤمناز دگرگونيهاى قبر و محشر و از بيماريهاى جهنّم خلاص شود ، از اين آب مىنوشد . . آبى كه جسم انسان را به زيباترين صورت در اوج جوانى باز مىگرداند و بعد از آن انسان داخل بهشت مىشود .
2 - اين آب ، آب حيات است و هر كه از آن بنوشد گرفتار مرگ ، رنج ، ناخوشى و بيمارى نمىشود ، از اينجاست كه مؤمن به فضل اين آب جوان ، زيبا و بهبود يافته و از سوى ديگر در امان از هر عامل منفى و بيمارى جسمى داخل بهشت مىشود .
دعا مىگويد : « و جامى از آب گوارا از چشمهء سلسبيل به ما بنوشان . »
« و حور عين را همسر ما قرار ده » حور جمع حوراء است به معنى زنى كه سياهى چشمش بسيار سياه و سفيدى آن بسيار سفيد است ، يعنى عنبيهء چشم رنگى جز سياهى ندارد ، همچنانكه سفيدى چشم نيز به هيچ رنگ ديگرى آميخته نيست . و « عين » جمع عيناء است به معنى زنى كه « چشمهاى درشتى » دارد .
بنابراين هر دو صفت به چشم باز مىگردد به اعتبار اينكه چشم انسان بسيارى از نشانههاى زيباى ، بلكه تجسّم زيباى انسان را با خود دارد ، كه روح از چشم جلوهگر مىگردد : « و حور عين را همسر ما قرار ده و پسران جاودان را كه همچون مرواريد
دعا (معراج مومنين و راه زندگى) (فارسى) — صفحة 192
مساهمون: كمال نژاد
ص١٩٢