رويكردها و كوششهايش به سوى اين نقطهء ديگر قرار خواهد گرفت و حركت به سوى شمال يا جنوب ، شرق يا غرب يكسان و مساوى نيست . اين چنين است هدف انسان كه مسير زندگيش را تعيين مىكند ، امّا مشكل انسان اين است كه بدرستى نمىداند هدف سليمى كه كوشش در جهت آن شايسته است ، كدام است ؛ يا به تعبير بهتر مشكل انسان از آنجا سرچشمه مىگيرد كه وى قادر نيست تا هدفش را در زندگى مشخّص نمايد !
ديگرانند كه هدفهايى راكه هدفهاى حقيقى او نيستند بر او ديكته مىكنند و او بعد از زمانى نه چندان كوتاه ، ساختگى بودن اين اهداف را در مىيابد و مىفهمد كه همهء تلاشها و حركاتش در جهت نقطهاى نادرست بوده است و به خودش خدمت نكرده ، بلكه به ديگران يا شيطان خدمت كرده است :
( قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُم بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمَالًا * الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً ) .
( سورهء كهف ، آيات 103 - 104 )
« بگو آيا شما را از زيانكارترين مردم آگاه كنيم ؟ كسانى كه سعيشان در زندگى دنيا تباه شد و خود مىپندارند كارى نيك مىكنند . »
بنابراين مشكل نخست انسان آن است كه هدفهاى او غالباً اهدافى حقيقى نيستند ، امّا مشكل ديگر اين است كه گاه هدفهاى انسان هماهنگ با فطرت و توان او نبودهاند . بسيارى از ما همهء زندگى خود را در قالبهايى تنگ و هدفهايى بسيار محدود فشرده مىكنيم ، زيرا نفس خود و مقدار طاقت و توانى را كه خدا به ما داده نمىشناسيم . خدا انسان را آفريده تا پيشوا وسرور طبيعت و جهان باشد و پادشاهى در بهشت كه فرشتگان خدمتش كنند ! امّا تنگ نظرى به خود ، چنانمى كند كه انسان براى خود هدفى محدود برگزيند ، هدفى كه با همهء تلاش خود در راه رسيدن به آن بكوشد و اين نيز باعث خسران اوست . كسانى هستند كه اهداف و آينده نگرى عاليى دارند امّا به صورت فردى ؛ مثلًا همهء هدفشان اين است كه ثروتمند
دعا (معراج مومنين و راه زندگى) (فارسى) — صفحة 173
مساهمون: كمال نژاد
ص١٧٣