نمىبينى كه روميان شكستناپذير چگونه مىگريزند ؟ !
تاكسيليس پاسخ داد :
كاش اى پادشاه چنين نيكبختى براى شما روى مىآورد .
ولى روميان هنگامى كه در راهند هيچگاه بهترين رختهاى خود را نمىپوشند و سپرهاى درخشان به دست نمىگيرند و خودهاى خود را بىپوشاك نمىگذارند و اينكه اكنون مىبينى روپوش چرمى خود را دور انداختهاند اين خود دليل است كه آماده جنگ مىباشند و همين اكنون به كار خواهند پرداخت . تاكسيليس اين پاسخ را بر زبان داشت كه ناگهان درفش پيشين پيدا شده و دستهها و فوجها هر كدام به جاى خود با كمال آراستگى پيش مىآمدند .
تيكران همچون كسى كه از مستى به هوش آيد دوبار يا سه بار داد زد :
اين چيست ؟ مگر آنان به سوى ما مىآيند ؟ ! . . .
و ناگهان به تلاش افتاده خواست مگر سپاه را به سامان بياورد . بخش عمده لشكر را بر گرد سر خود نگهداشت دست چپ را به آديابنيان سپرد و دست راست را به عهده مادان واگذاشت و در جلو اين مادان انبوهى از سوارگان سنگين ابزار صف بستند . لوكولوس چون خواست از رود بگذرد . يكى از همراهان وى زبان به پند گشاده چنين گفت :
امروز كه روز جلوتر از نونيس « 1 » اوكتبر است روز نيكى نيست . چه در اين روز سپاه كايپيو « 2 » در جنگ كيمبريان « 3 » شكست خورده نابود شد و مردم آن را روز سياه مىشمارند چه بهتر كه شما امروز را آسوده بنشينيد .
لوكولوس پاسخ داد :
من آن را براى روميان روز همايونى خواهم گردانيد .
اين گفته و به سپاهيان دلداريها داده از رود بگذشت و خويشتن كه زره آهنين داراى پولكهاى فولادين درخشان در بر كرده جبه سجافدارى بر خود پوشيده بود جلو سپاه افتاده آنان را به روى دشمن براند . از همان آغاز شمشير از غلاف بيرون و اين نشانه آن بود كه سپاهيان شتاب كرده با دشمن جنگ دست به دست كنند .
زيرا هنر دشمن جنگ در ميدان پهناور و باز بود . و آنگاه روميان بايستى بسيار نزديك
هامش
( 1 ) .Nonesنامى است از نامهاى تقويم رومى كه شرح آن در اينجا بيجاست .
( 2 ) .Caepio( 3 ) .cimbria