خود چنان ضربت سختى بر سر الكساندر فرود آورد كه تبر نشان پادشاهى را كه بالاى خود او بود با مقدارى از پرها بريده و خود خود را شكافت چندانكه نوك تبر به موهاى سر او برخورد . و چون مىخواست كه ضربت خود را مكرر گرداند ناگهان كليتوس كه او را كليتوس سياه مىناميدند جلو دويده نيزه خود را به تن او فرو برد و او را از ضربت باز داشت .
تا اين هنگام اسكندر هم رهوييساكس را كشته از كار او پرداخته بود . بارى سوارگان بدينسان گرم كارزار بودند كه فوج پياده ماكيدونى از رود گذشته و از هر سوى به كارزار درآمدند . دشمن به حمله نخستين با سختى تاب آورده در اندك زمانى ميدان را تهى كرده پراكنده شدند . دسته مزدوران يونانى كه به پاشنه پناه برده براى خود زينهار مىخواستند الكساندر خواهش آنان را نپذيرفته پيش از ديگران خود او حمله بر سر ايشان برد و در اين حمله اسب او ( نه بوكيفالوس « 1 » بلكه اسب ديگرى ) كشته گرديد .
اين كار الكساندر كه از دورانديشى بر كنار بود براى او سخت گران به سر آمد . زيرا يك دسته مردمى دلير و از جان گذشته تا توانستند ايستادگى كردند و از سپاهيان الكساندر در برابر اين يك دسته بيشتر كشته گرديد تا در جنگ بيش از آن ، گذشته از زخميانى كه به فراوانى بودند . بارى در اين جنگ از ايرانيان بيست هزار پياده و دو هزار و پانصد تن سواره كشته گرديدند . اما از سپاه الكساندر ، آريستوبولوس « 2 » مىگويد : بيش از سى و چهار تن نابود نگرديد « 3 » كه نه تن از ايشان از پيادگان بودند و الكساندر به ياد آنان پيكرهايى ( مجسمه ) از برنج ساختهء دست لوسيپوس « 4 » برپا گردانيد . براى آنكه يونانيان هم از اين فيروزى بهره داشته باشند الكساندر بخشى از مال تاراجى را براى آنان به يونان فرستاد . به ويژه براى مردم آتن كه سيصد سپر فرستاده فرمان داد بر روى آنها نوشتند :
الكساندر پسر فيليپوس به همدستى يونانيان كه لاكيدومونيان ميان ايشان نبودند اينها را از دست مردم آسيا در آوردند .
نيز هرچه ظرف سيمينه و زرينه و رختهاى ارغوانى و ديگر اينگونه چيزها به دست آورد اندكى را براى خود نگهداشته بازمانده آن را براى مادرش فرستاد .
هامش
( 1 ) .Bucephalusنام اسب الكساندر است كه شهرت داشته
( 2 ) .Aristiobulusيكى از تاريخنگاران
( 3 ) . اين گونه خبرها را چگونه مىتوان باور كرد ؟ ! مگر ايرانيان دست بسته بودند يا شمشير نداشتند ؟ !
( 4 ) .Lysippusيكى از نقاشان ماهر است كه در جاى ديگر نيز نام او را برده .