پيشگفتار
سيّد مرتضى علم الهدى ، دانشمند بلند آوازهء شيعي ، در سال 355 ه / 966 م در بغداد به دنيا آمد . نسب وى با چهار واسطه به امام كاظم موسى بن جعفر عليه السّلام مىرسد ، أو در خاندانى رفيع وبلند مرتبه ، كه در آن شرافت واصالت ورياست ونقابت وعلم ودانش در هم آميخته بود زاده شد وپرورش يافت . سير زندگانى وى - وبرادرش سيّد رضىّ - از هنگام تولّد ومراحل تحصيل ، ومشايخ واساتيد ، مناصب سياسي وديني ، شاگردان ، تأليفات أو همگى ، در كتابهاى شرح حال نگارى وتراجم به تفصيل آمده است . شهرت وآوازهء أو به گونهاى است كه ما را از تكرار گفتههاى آنان بىنياز مىكند .
مورخين وشرححالنگاران جنبههاى متنوّع زندگى سيّد را مورد توجّه قرار دادهاند ، ليكن آنچه كه در اين پيشگفتار بايد به آن اشاره گردد ، همانا موقعيّت ونقش واثرگذارى شريف مرتضى در مذهب اماميّه است . سيّد از جهات متعدّدى در توسعه وبالندگى وتبيين وتثبيت عقائد اماميّه تأثيرگذار بوده است ، وى امامزادهاى صاحب نام است ، كه خود وپدر وبرادرش به تناوب عهدهدار منصب نقابت طالبيّين وديوان مظالم ، وامارت حجّ بودهاند ، مسئوليتى كه همواره آنان را در رأس مشهور ترين خاندان جهان اسلام ( يعنى سادات علوي وهاشمي ) قرار مىداد ، وپيوسته آنان را با دربار خلافت عباسى واميران وپادشاهان آل بويه مرتبط مىساخت ، مسئوليت ديني واجتماعي وسياسىاى كه شهرت واحترام وموقعيّت سياسي واجتماعي ، وثروت ومكنت فراوان در پى خود داشت . وسيّد با كياست وظرافت خاصّ خود ، توانست از مجموعه اين امتيازات براي پيشبرد خواستههاى خود سود جويد . وى نزد برجسته ترين عالم شيعي ،