در سال 615 هجرى ( 1218 ميلادى ) بدست آمده بوده . گذشته از اين ، كوچلك در تركستان شرقى بوده و از آنجا به سارى كل گريخت . در اين ميان ، چنانكه بعد خواهيم ديد ، تصادمى بين مغولان و خوارزميان در ناحيهء طورغاى روى داد . جوزجانى اين واقعه را به سال 615 هجرى ( 1218 ميلادى ) مربوط مى - داند . بنا به گفتهء وى سلطان در آن زمان در تعقيب قدر خان فرزند يوسف - تتار ( ؟ ) « 1 » بوده و در جهت شمال تا محل يغور در تركستان رسيده بوده . اما دربارهء علت پيدا شدن مغولان در آن مكان . . . فقط گفته شده كه ايشان در تعاقب تاتاران بودهاند . دربارهء محل يغور « 2 » در تاريخ چين نيز خبرى منقول است داير بر اينكه نقطهاى از سرزمين قپچاقيان كه ستباى مرگيتيان را در آنجا شكست داد « يوىغو » نام داشته . در جاى ديگر نام « يوىغو » به رئيس مرگيتيان داده شده « 3 » در اينكه كلمهء « يغور » در سرزمين قپچاقيان همچون لقب نيز به كار مىرفته
هامش
( 1 ) - در جاى ديگر ( جوزجانى ، ترجمه راورتى ،II، 1097 ؛ ( چاپ ناسائو ليس ، 387 ؛ « ثقفتان يمك » ) ) همان مؤلف وى را « پسر ثقفتان ايمك مىخواند ( ايمك يكى از قبايل كيماك بود كه با قپچاقيان قرابت داشته ) . عقيدهء ماركوارت ( 130 .Komanesn » , S» ) كه مىگويد جوزجانى قدر را با قودو شاهزادهء مرگيتيان اشتباه كرده فقط در صورتى قابل توجيه است كه فرض كنيم و بگوئيم ماركوارت با بخش تاريخ جوينى كه مربوط به دودمان خوارزمشاهيان بوده آشنائى نداشته .
( 2 ) - راورتى « ايغور » مىنويسد ( جوزجانى ، ترجمهء راورتى ،I، 267 ) .
( 3 ) - « افسانهء نهان » ، ترجمهء كافاروف ، 233 . به نظر ماركوارت ( 130 .Komanen . S) كلمهء چينى « يويغو » - كه نامى است جغرافيائى مربوط به ايرغز [ يا ارغز ] . اين فقط در صورتى قابل توجيه است كه بگوئيم چينيان از املاى نادرست عربى كلمه ( يعنى « ارغز » بجاى « ايغر » يا « يغر » ) گمراه شده بودهاند . به نكتهاى كه استاد پليو اشاره كرده است توجه شود 124 .A Propos des Comans » P»