سرانجام گور خان وزير خويش محمودباى را بنزد او فرستاد تا پرداخت وجه را طلب كند . محمد خوارزمشاه در آن زمان آمادهء حمله به قپچاقيان مىشد و بدين سبب موقع را براى نزاع با قراختائيان مناسب نمىديد ، ولى در عين حال نمىخواست ننگ را تحمل كند و خويشتن را خراجگزار كفار بشناسد و بدين سبب بالكل از پذيرفتن رسول طفره رفت و عازم جنگ شد و مذاكرات با قراختائيان را به تركان خاتون مادر خود محول كرد . تركان خاتون رسولان را با احترام تمام پذيرفت . و نقد مورد تعهد را كاملا پرداخت و از طرف خود رسولانى به نزد قراختائيان فرستاده دستور داد از گورخان ، به خاطر تأخيرى كه در پرداخت پديد آمده ، پوزش طلبند و ( از طرف محمد خوارزمشاه ) « التزام ايلى و انقياد برقرار سابق تقرير نمود » « 1 »
مع هذا محمودباى به پادشاه خويش گزارش داد كه خوارزمشاه به قدرت خويش مغرور شده است و براى گورخان خراجگزار وفادارى نخواهد بود . اين بود كه گورخان رسولان خوارزم را « زيادت اعزازى نكرد و التفاتى ننمود » . محمد چون بر قپچاقيان پيروز شد و به خوارزم بازگشت عزيمت تسخير ماوراء النهر كرد و به سوى بخارا لشكر كشيد و پنهانى با عثمان سمرقندى و ديگر اميران روابطى برقرار ساخت . همهء شاهزادگان نويد يارى دادند زيرا كه از رفتار مأموران قراختائيان رنجيده خاطر بودند و مأموران مزبور « بر خلاف ايام ماضيه » « 2 » « همهگونه بىرسمى و عدوان [ نسبت به مردم ] آغاز نهاده بودند » .
مع هذا سلطان از بخارا به خوارزم بازگشت و قصد داشت كه لشكركشى را
هامش
( 1 ) - « متون » ، ص 113 ، ( جوينى ؛ همچنان - در چاپ قزوينى ،II، 90 ) .
( 2 ) - جوينى ، ( نسخهء خطىGPB،IV، 2 ، 34 ، ورق 132 ؛ چاپ قزوينى ،II، 90 ) .