رشيد الدين در اين جاى تأليف خويش مىگويد « 1 » كه جنگ ميان هلاكو و بركه در سال 1266 ميلادى / 665 هجرى ، كه سال درگذشت اريغ بوكا بوده ، آغاز گشت . ولى از ديگر جاهاى تأليف وى و تأليفات ديگران پيداست كه عمليات جنگى ميان دو خان ياد شده در سال 1262 ميلادى / 661 هجرى جريان داشته است . در همان سال نخستين رسولان مصر به نزد بركه [ « بركا » و « بركاى » و « بوركه » هم آمده ] آمدند « 2 » . در سال 1266 ميلادى / 665 هجرى [ در تاريخ گزيده حمد اللّه مستوفى 663 هجرى منقول است ] هلاكو خان بدرود زندگى گفته بوده . علت جنگ عبارت بود از دعاوى جوچيان [ توشيان ] نسبت به اران و آذربايجان و ديگر لحن غرورآميز بركه - كه ارشد خاندان بوده - در مكاتبات خويش با هلاكو و ديگر مرگ بعضى از پادشاه زادگان جوچى در ايران كه گمان ميرفت بر اثر مسموميت بوده است « 3 » . گذشته از اين بركه ، همچون مسلمان ، خويشتن را مدافع مسلمانان در برابر تضييقات و فشارهاى هلاكو اعلام كرده بود . بنا به گفتهء كيراكوس ، آلغو نيز هلاكو را عليه بركه بر مى - انگيخت . نفرت آلغو از بركه بدين سبب بوده كه « بر اثر گزارشهاى وى منگو خان خاندان او را معدوم ساخت » « 4 » ، يعنى در نتيجهء گزارشهاى بركه ،
هامش
( 1 ) - نسخهء خطىV GPB، 3 ، 1 ، ورق 220 ؛ نسخهء خطىGPBدرن ، ورق 219 : ( چاپ بلوشه ، 433 - 432 ) .
( 2 ) - دربارهء وى رجوع شود به :sq386 .P:d ' Ohsson , « Histoire des Mongols » , t . III.
( 3 ) - همانجا 379 - 377 .PP.
( 4 ) - « تاريخ مغولان از روى منابع ارمنى » ،II، 105 ( كيراكوس گندزاكسكى .
گنجهاى ) .