او موكا خاتون كه فرزند نداشت - ديده از جهان فروبست . جغتاى و ديگر شاهزادگان اعلام داشتند كه توراكينا خاتون « 1 » « مادر پسران قاآن متوفى » بايد به فرمانفرمائى منصوب گردد . جغتاى خود فقط چند ماهى پس از برادر زنده بود « 2 » . و چون بيمار شد وزير و مجد الدين پزشك مسلمان وى از عهدهء معالجهء او برنيامدند و نتوانستند شفايش دهند . و پس از مرگ او شاهزاده خانم يسلون [ خاتون بزرگتر او ] ايشان هر دو را متهم كرد كه خان را زهر دادهاند و
هامش
( 1 ) - جوينى ، نسخه خطىGPB،IV، 2 ، 34 ، ورق 85 ؛ ( چاپ قزوينىI، 196 - 195 )
( 2 ) - در تأليف جوينى ( نسخه خطىGPB،IV، 2 ، 34 ، ورق 97 ؛ ( چاپ قزوينى ،I، 227 ) ) و تاريخ وصاف ( نسخه خطىGPB، ورق 405 . ( چاپ بمبئى 580 ) ) و بعضى از نسخ خطى تأليف رشيد الدين ( مثلا در نسخه خطى موزه بريتانيا 16688 .Add، ورق 15 ) و همچنين در كتاب « معز الانساب » ، ورق 28 چنين نوشته شده است . بنا به نسخ ديگر تأليف رشيد الدين (GPB،V، 3 ، 1 ، ورق 194 ) جغتاى هفت ماه پيش از وفات اوكتاى ، در ماه ذوالقعده 638 هجرى ( بين 14 مه و 12 ژوئن 1241 ميلادى ) درگذشت . دوسون روايت اول را پذيرفته است و حق با اوست . اين خود تا حدى صحت سخنان راورتى ، را مىرساند ( جوزجانى ، ترجمه راورتى ،II، 1148 ، حاشيه 4 ) كه گويا خبر ميرخواند دربارهء وفات جغتاى به سال 640 هجرى ( رجوع شود به ميرخواند ، چاپ لكنهو ،V، 44 )
«is contrary to the statements of others» [ با اخبار ديگران تناقض دارد ] و ميرخواند محتملا سال وفات جغتاى را با سال درگذشت قراچار اشتباه كرده است . اما اين گفته را به هيچ وجه دربارهء مأخذ ميرخواند يعنى جوينى نمىتوان صادق دانست زيرا كه جوينى بالكل از وجود قراچار بىاطلاع بوده است .