چينى بوده ) و بوقانوشا [ در تاريخ وصاف : بوقابوشا ] حكام سمرقند و بخارا « 1 » ؛ شخص اخير الذكر محتملا همان « نوشا » - ئى است كه چنگيز خان در رأس ناحيهء بخارا برياست منصوب كرده بود . در آغاز سلطنت اوكتاى قاآن ( اوگدى ) حكومت بر مردم شهرنشين و اسكان يافتهء مسلمان از طرف خان بزرگ با محمود يلواچ خوارزمى بوده و اساس وصول مالياتها را نيز وى برقرار ساخت « 2 » . بعد وى حاكم چين شد و ظاهرا اين امر وقتى وقوع يافت كه ماوراء النهر به جغتاى واگذار شد و محمود بالضروره مىبايست به نزد اوكتاى قاآن رود .
دوسون « 3 » و دكتر برتشنيدر در وجود اين يلواچ [ يعنى يلواچ حاكم چين ] شك دارند و يكى بودن او و اليوى چو - تساى « 4 » را ممكن مىشمارند . ولى نام
هامش
( 1 ) - وصاف ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 8 ؛ چاپ هامر ، متن 24 ؛ ترجمه 25 ؛ ( چاپ بمبئى ، 12 ) . گذشته از آن ، جوينى ( نسخهء خطىGPB،IV، 2 ، 34 ، ورق 186 ؛ ( چاپ قزوينى ،II، 232 ) ) در داستان كركوز [ گرگوز ] و رقيبان از « ملك بخارا ساين ملكشاه » نام مىبرد . در تأليف دوسونHistoire des» ) ( 112 .mongols » , t . III , Pبه ذكر كلمهءintendantبدون ذكر نام اكتفا شده است .
ممكن است كه اخلاف سنجر ملك اسما قدرتى داشته بودند ، همچنانكه دودمانهاى بيش - اليق و آلماليق نيز از چنين قدرتى برخوردار بودهاند .
( 2 ) - جوينى ، نسخهء خطىGPB،IV، 2 ، 34 ، ورق 196 ؛ ( چاپ قزوينى ،II، 234 ) .
( 3 ) - 194 .d ' Ohsson , « Histoire des mongols » , t . II , p.
( 4 ) - . 11 .Bretschneider , « Researches » , vol . I , p( برتشنيدر در جاى مذكور حدس دوسون را داير بر اينكه محمود يلواچ همان اليوىچو - تساى مىباشد رد مىكند . -CB) .