ميلادى / 603 هجرى پسرى داشته « 1 » ، پس جوچى كه فرزند ارشد بوده در سال 1225 ميلادى / 622 هجرى نمىتوانست كمتر از چهل سال داشته باشد .
رشيد الدين تاريخ مرگ جوچى را ذكر نمىكند . ولى بنا به متون و منابع ديگر و متاخر « 2 » وى شش ماه پيش از وفات پدرش درگذشت يعنى در ربيع الاول سال 624 هجرى يا فوريه 1227 ميلادى اگر چنين باشد ، پس خبر مرگ او در تنگوت به چنگيز خان رسيده بوده . و به گفتهء رشيد الدين « 3 » خان در پائيز سال 1225 ميلادى / 622 هجرى و به قول تاريخ چينى « 4 » در بهار سال 1226 ميلادى / 623 هجرى روانهء آنجا شده بود و پس از آن ديگر به مغولستان بازنگشت . داستان شاعرانهاى كه دربارهء چگونگى رساندن خبر مرگ پسر به چنگيز خان وجود دارد « 5 » مسلما داراى اهميت تاريخى نمىباشد .
چنگيز خان در رمضان 624 هجرى / اوت 1227 ميلادى « 6 » در سن 72
هامش
( 1 ) - « يوآن - شى » ، ترجمهء بيچورين ، 298 .
( 2 ) - در خلاصهء تاريخ الغ بيك چنين است ( « شجرة الاتراك » ، نسخهء خطى موزهء بريتانيا ، ورق 108 ؛ ترجمهء مايلس ، 196 ) . در كتاب راورتى نيز چنين است .
ربيع الاول 624 هجرى ( جوزجانى ، ترجمهء راورتى ،II، 1102 ، حاشيهء 2 )
( 3 ) - چاپ برزين ، بخشXV، ( متن 143 - 142 ، 175 ) ، ترجمه ، 94 ، 118
( 4 ) - « يوآن - شى » ، ترجمهء بيچورين ، 132 ) .
( 5 ) - « متون » ، ص 164 - 163 « شجرة الاتراك » ) .
( 6 ) - در تأليف جوينى ( نسخهء خطىGPB،IV، 2 ، 34 ، ورق 63 ؛ چاپ قزوينى ،I، 144 ) - 4 رمضان ( 18 اوت ) - همچنين در كتاب دوسون
( 381 .Histoire des mongols » , t . I , p» ) ؛ در كتاب جمال قرشى ( « متون » ص 136 ) -