دوران » ترجمه كرده ) . قطعهاى از اين كتاب - در تاريخ يكى از وزيران عهد سلجوقى - را شفر چاپ و منتشر نموده است « 1 » .
در آخرين سالهاى قرن دوازدهم ميلادى ، پس از سال 590 هجرى كتاب امير صدر الدين ابو الحسن على بن نصر الحسينى كه در خدمت خوارزمشاه تكش بوده تأليف شد . اين كتاب به نام « زبدة التواريخ » موسوم و شامل تاريخ سلجوقيان است . تنها نسخهء معلوم آن در موزهء بريتانيا محفوظ است « 2 » .
به گفتهء استاد هوتسما بخش عمدهء تأليف حسينى خلاصهاى است از كتاب عماد الدين . و مؤلف فقط در بيان تاريخ نخستين سلاطين سلجوقى از تواريخ ديگر استفاده كرده . وى ندرة از منابع خويش ياد مىكند و محتملا كلمه به كلمه تأليفات مزبور را رونويس كرده . آنچه مؤلف دربارهء وقايع زمان خويش مىگويد بيشتر اهميت دارد . و وى در اين مورد « جزئيات فراوانى را كه تقريبا در ديگر منابع وجود ندارد نقل مىكند » .
هامش
( 1 ) - نظام الملك - چاپ شفر ؛ ضميمه - 122 - 115 .
( 2 ) - دربارهء نسخهء خطى رجوع شود به : 7 .MS - Stowe , Orient. RTHS , I , PX - II , FXXXVI344 - 324PP، .Rieu . Suppl . Arabروزن افسانههاى عربى -IIIص 243 و بعد كه در آن قطعهاى مربوط به جنگ الب ارسلان با رومان ديوگن - متن و ترجمهء روسى - منقول است . از اين نسخه استاد رايت (Wright) بلافاصله پس از ابتياع آن توسط موزهء بريتانيا - استنساخ كرد تا بعدها آن را به چاپ رساند . ولى هنوز به طبع نرسيده . ك . زيوسهيم ( «Prolegomena» ،Sussheim) نيز بعدها چنين وعدهاى داد ولى تاكنون ( 1925 ) كتاب چاپ و منتشر نشده . به گفتهء زيوسهيم « زبدة التواريخ » تنها منبع تاريخ مجهول المؤلفى است كه در . 7 .MS Stowe Orientمحفوظ مىباشد ( تأليف صدر الدين ( ؟ ) را محمد اقبال در لاهور به سال 1933 طبع و منتشر كرده . . . و . م . ) .