ابو عبد اللّه محمد بن احمد بن سليمان البخارى ( متوفى به سال 312 هجرى ) « 1 » نيز تاريخ پايتخت سامانيان را به رشتهء تحرير درآورده . اندكى بعد در سال 332 هجرى ابو بكر محمد بن جعفر النرشخى ( متوفى به سال 348 هجرى ) « 2 » « تاريخ بخارا » را كه « به عبارت بليغ » عربى نوشته شده بوده ، تقديم نوح بن نصر كرد ، اين كتابى است « در ذكر بخارا و مناقب و فضائل او و آنچه در وى است و در روستاهاى وى از مرافق و منافع و آنچه به وى نسبت دارد » و ذكر احاديثى كه در فضيلت بخارا آمده است از قول پيامبر و شاگردان وى . در قرن ششم هجرى « 3 » كه « بيشتر مردم به خواندن كتاب عربى رغبت » نمىنمودند ابو نصر احمد بن محمّد بن نصر القباوى به خواهش دوستان ( ظاهرا بدون آنكه كتاب را به پادشاه وقت تقديم كند ) آن تأليف
هامش
( 1 ) - حاجى خليفه ،II، 117 ،VII، 654 ؛
. 33 .S« ،Die Ge schichtschreiber» ،stenfeld؟Wuشايد اين شخص همان الغنجار باشد . به احتمال قوى اينكه حاجى خليفه البخارى و « الغنجارى » را علىحده ذكر كرده بدان سبب بوده كه وى از نسخهاى خطى استفاده كرده كه در ترجمهء حال مؤلف اخير الذكر ( الغنجارى - هيأت تحريريه ) لقب دوم وى از قلم افتاده بوده و سال مرگ او اشتباها بجاى 412 هجرى ، 312 نوشته شده بوده .
مشابهت دو نام و دو تاريخ مؤيد اين نظر است . به گفتهء حاجى خليفه نام البخارى ابو عبد اللّه محمد بن احمد بن سليمان و نام الغنجارى ابو عبد اللّه محمد بن احمد بن محمد بن سليمان بوده ( رجوع شود به « متون » ص 63 ؛ سمعانى ، چاپ مارگوليوس ، ورق 411 ب ) .
( 2 ) - دربارهء وى رجوع شود به :
. 424P، «Sur les monnaies» ،Lerch( - 8 .Otd . Ott)
( 3 ) - ( در چاپ انگليسى 1928 اشتباها « در قرنIn the thirteenth « XIII» )century» ) نوشته شده . در چاپ روسى 1900 « در قرنXII» بوده - هيأت تحريريه ) .