در دوران احمد « 1 » ، پسر و جانشين خضر ، دشمنى ميان خان و روحانيان منجر به مداخلهء سلجوقيان گشت . در آغاز سلطنت احمد ، وزير ابو نصر بن سليمان الكاسانى كه در زمان خضر قاضى القضاة بود اعدام شد . بنا به گفتهء سمعانى « 2 » رفتار او ، همچون سلطان ، چندان خوب و شايسته نبوده . به گفتهء ابن اثير « 3 » ، خان جوان به اهالى فشار وارد مىآورد و ايشان را در مضيقه نهاد و ابو طاهر بن علك فقيه شافعى از طرف مظلومان ملكشاه را به يارى طلبيد .
ملكشاه در سال 482 هجرى بخارا را اشغال و سمرقند را محاصره كرد و در آنشهر با مقاومت سرسختانهاى روبرو شد - گرچه ، اگر به گفتهء ابن اثير اعتماد كنيم ، اهالى به هنگام محاصرهء قلعهء سمرقند به لشكريان سلجوقى آذوقه مىرساندهاند ، خان دفاع از هر برج را به يكى از اميران خويش محول كرد . فرزند يكى از ايشان كه علوى بود ( يعنى نمايندهء منافع روحانيان بوده ) در بخارا اسير شده بود . و ملكشاه تهديد به قتلش مىكرد . بدينسبب پدر او در دفاع از برجى كه به وى محول شده بود سستى مىنمود و آن را به تصرف لشكريان سلجوقى داد . سمرقند گرفته شد . احمد در خانهاى پنهان گشت و وى را در آنجا يافتند و طناب در گردنش كرده به حضور ملكشاه آوردند .
سلطان وى را به اصفهان فرستاد . ملكشاه از سمرقند آنسوتر رفت و به اوزگند
هامش
( 1 ) - در چاپ كتاب « راحة الصدور » راوندى ( 130 ) وى « سليمان » ناميده شده ( محمد اقبال ) است . حدس ناشر داير بر اينكه نام واقعى او سليمان بن احمد بوده هيچ اساسى ندارد .
( 2 ) - « متون » ، ص 64 ( سمعانى ؛ چاپ مارگوليوس . ذيل كلمهء « الكاسانى » ، ورقهاىb471 -a471 ) .
( 3 ) - چاپ تورنبرگ ،X، 112 و بعد .