مؤلف با در نظر گرفتن خوانندگان تركستانى ، كوشيده است از استعمال اصطلاحاتى كه فقط قابل فهم متخصصان باشد احتراز نمايد و در اين كتاب اطلاعات بسيارى كه براى متخصص امر تازگى ندارد نقل كرده است . به اين سبب از انضمام نقشه به بخش جغرافيائى صرفنظر كرده ؛ زيرا پژوهندگان تركستانى كه با فن نقشهبردارى آشنا هستند چنين كارى را برپايهء مطالعه مطالب گردآمده در كتاب و آشنائى مستقيم با آن سرزمين ، خيلى بهتر انجام خواهند داد . ضمنا بايد توجه خاصى به مسير رودهاى بزرگ مبذول داشت . جهت و مسير شاخههاى اصلى آمودريا ( جيحون ) و سيردريا ( سيحون ) و زرافشان ، چنان كه از مندرجات كتاب معلوم است ، در دوران پيش از مغول با وضع كنونى فرق فاحش داشته « 1 » .
در پايان مؤلف وظيفهء خود مىداند مراتب حقشناسى عميق خويش را به كسانى كه ضمن كار در كتابخانههاى سنپطربورگ و لندن و آكسفورد و كمبريج و پاريس و ليدن وى را يارى كرده و به معلمانى كه در سن پطربورگ و كشورهاى خارجى در كار او نظارت داشتهاند ، تقديم دارد . انديشهء تحقيق در اخبار اعراب راجع به تركستان ، نخستين بار در دوران دانشجوئى توسط استاد د . آ . خولسون به مؤلف تلقين شده بود .
مؤلف با سپاسگزارى صميمانه از معلم درگذشتهء خويش آ . موللر ، كه سعادت تلمذ وى را در آخرين سال حيات استاد داشته ، ياد مىكند . ك . گ . زالمان لطفا
هامش
كالائور دربارهء ويرانههاى ولايت پروف [Ptkla- سال پنجم ] آشنا شد . [ پروف - در 30 - 25 كيلومترى تومار - اوتقول ، در كنار ويرانهاى كه « خشت قلعه » ناميده مىشود ، اين ويرانهها باقىماندهء « جند » قديم است - مترجم ] ( اصلاحات و تكملههائى كه برپايهء مندرجات اين دو مقاله به عمل آمده بوده در چاپ انگليسى 1928 منقول است - هيئت تحريريه . )
( 1 ) - ( نقشهء ضميمة « تركستان » و ديگر مجلدات « تأليفات » بارتولد ، اكنون در دست تهيه براى چاپ است و در پاكت جداگانهاى به يكى از مجلدات منضم خواهد شد - هيئت تحريريه . ) [ و اگر تا پايان چاپ اين ترجمه به دست ما رسيد به آخر متن فارسى منضم خواهد شد - مترجم ]