پيدا كرد . و چون سلالهء مزبور در جهان اسلام به منزلت بزرگترين خاندان سلطنتى ارتقاء يافت تختگاه آن نيز مىبايست با گنجينههاى همهء سرزمينهاى گشوده شده توانگر شود . ياقوت « 1 » كه در پايان سال 1219 و آغاز سال 1220 ميلادى ( 617 ه . ) در گرگانج بوده معتقد است كه آن شهر وسيعترين و غنى ترين شهريست كه وى ديده است « 2 » .
مشروحترين فهرست شهرها و قريههاى خوارزم را با ذكر مسافات بين آنها در تأليف مقدسى « 3 » مىيابيم ، و وى ضمنا براى كرانهء چپ و كرانهء راسترود شرح مسير را جداگانه به دست مىدهد . منازل از هزاراسپ به گرگانج به شرح زير قرار داشته :
هزاراسپ
زردوخ « 4 » دو منزل « 5 »
كردران خاس « 6 » 1 منزل
هامش
( 1 ) - « معجم » ،II، 54 ، 486 .
( 2 ) - ( رجوع شود به : ياكوبوسكى ، « ويرانههاى اورگنج » . - تحريريه )
( 3 ) - مقدسى ، 344 - 343 .
( 4 ) - ولى در فهرست كل شهرهاى خوارزم ( همانجا ص 286 ) زردوخ در كرانهء راسترود قرار داده شده .
( 5 ) - منزل ( بريد ) ، در نواحى شرقى ، برابر بوده با دو فرسخ ( 187 ،BGA , IV)
( 6 ) - دخويه ( 84 .S، «Das alte Bett des Oxus» ) نام كردران خاس را با قريهء گردن خاست واقع بين خيوه و هزاراسپ ( در نوشتهء دخويه اشتباها «unterhalb Khiwa» نوشته شده ) نزديك مىداند . رجوع شود به : « شجرة الاتراك » ابو الغازى ، چاپ دمزون ( « متون » ، 226 ) ؛ ترجمه 243 .