مىگرديده . به فاصلهء پنج روز راه ، پائينتر از آمل ، نخستين شهر خوارزم « 1 » به نام طاهريه قرار داشته . منازل بين راه عبارت بود از : ويزه ، مردوس ، اسباس و سيفايه يا سيپايه ( نه سيفانه ، چنان كه در كتاب چاپى استخرى نوشته ) « 2 » .
مورخ تيمور « 3 » نيز از قريهء اخير الذكر ياد مىكند . محتملا طاهريه در محل ويرانههاى كتمنچى قرار داشته . در قرنهاى بعد - از قرن يازدهم ميلادى به اين - طرف « 4 » - على الرسم درغان را ، كه در دو روزه راه پائينتر از طاهريه واقع بوده ، جنوبىترين شهر خوارزم مىشمردند . در نيمه راه بين اين دو قريه جگربند « 5 » قرار داشته و جادهاى كه از بخارا به پايتخت خوارزم ممتد بوده در اين محل به
هامش
( 1 ) - ( از تأليفات تازه دربارهء خوارزم رجوع شود به : تولستوف ، « خوارزم باستانى » ؛ تولستوف « بر رد . . . » ؛ غلام اف ، « تاريخ آبيارى خوارزم » . - تحريريه )
( 2 ) - استخرى ، 301 ، 338 ، 95 .S، «Das alte bett des oxus» ،De Goeje( 3 ) - شرف الدين يزدى ، ترجمهء پتى دلاكروآ .I، 232 ، 260 ؛ چاپ كلكته ،I، 236 ، 261 .
( 4 ) - بيهقى ، چاپ مورلى ، 859 ( در اين چاپ به جاى درخان بايد درغان خوانده شود ) ( چاپ غنى - فياض ، 684 ) ؛ « متون » ، ص 29 و 42 ( انشاء ) .
( 5 ) - دخويه در رسالهء 95 .tt des Oxus , S؟Das alte beخود ميل دارد نسخ خطى را به نحوى قرائت كند كه جگربند بين درغان و سدور ( قرائت صحيح اين كلمه « سدور » است . رجوع شود به : بارتولد ، « آبيارى » ، ص 80 ) . فاصلهء بين سدور و درغان - آتا مؤيد اين فرض است . ولى در اين صورت اينكه از جگربند ، « تا محل تنگ شدن رود » سه روز راه بوده نيز نادرست خواهد بود . مقدسى ( 292 ) نيز در فهرست گذرهاى آمودريا نام جگربند را بعد از درغان آورده . به مسيرى كه حمد اللّه قزوينى ذكر كرده و بعد نقل مىشود توجه شود .