نخستين اين تاريخ در روز پنجشنبه 24 محرم 712 هجرى « 1 » به سلطان اولجايتو و وزير وى رشيد الدين تقديم شده بوده . مؤلف پس از شرح وقايع تا 710 هجرى داستان اصل و منشأ امپراطورى مغول و سلالهء خوارزمشاهيان و لشكركشى هلاكو را ( از روى تأليف جوينى ) بدان منضم كرده است .
كتاب پنجم ديرتر نوشته شده « 2 » . پايان تاريخ مغولان و فصل مربوط به جوچيان و جغتائيان در اين كتاب گنجانده شده و مؤلف در بيان مطالب به رشيد الدين تأسى مىجويد - حتى در مواردى كه خود در كتاب اول همان مطالب را دگرگونه شرح داده باشد . از آن پس مؤلف تاريخ [ ايلخانان ] را تا فرونشاندن نايرهء عصيان امير قورميشى ( 719 هجرى ) تعقيب كرده است . هامر - پورگشتال « 3 » كتاب نخستين را به زبان آلمانى ترجمه نموده
هامش
( 1 ) - بخش اول كتاب در 13 رجب 702 هجرى به غازان خان تقديم شده بوده ( رجوع شود به رشيد الدين ، چاپ كاترمر ،XIII) .
( 2 ) - بنا به گفتهء دوسون (Histoire des Mongols , t . I , p . XXXIII) و ريو ( 161 .. Vol . I , p، «Pers MSS» ) در سال 729 هجرى در نسخهء خطىGPB7 ، 3 ، 24 ، سال 717 هجرى ( ورق 424 ) و 718 هجرى ( ورق 425 ) را سال تنظيم اين بخش ذكر كرده ولى اين تاريخ خطاست زيرا همانجا گفته شده كه در آن زمان ايلچى گيداى خان جغتائى حكومت مىكرده . در چاپ سنگى ( هندى ) ( بمبئى ، 1269 هجرى ) تاريخ 727 هجرى ( ص 607 ) و 718 هجرى ( ص 608 ، ثمان و عشر و سبعمائه ) نوشته شده .
( 3 ) -bers . Von؟Geschichte Wassaf , s » Persirch hrsg . und Deutsch u» 1856 ،Hammer - Purgstall , Bd . I , Wienدربارهء مؤلف و كتاب او رجوع شود به :
.sq67 .A Lit . Hist » . Vol . III , p» ،Brown