اقوامى را كه با مغولان روابطى داشتند به وى محول كرد .
مؤلف از مساعدت دانشمندان اقوام مختلف كه مقيم دربار ايران بودند بهره گرفت . مثلا تاريخ هندوستان به كمك زاهد ( بخيكشو ) كشميرى به نام كامالاشرى و تاريخ چين به يارى دو عالم چينى به نام لى داچژى و مكسون ( ؟ ) « 1 » طبق كتابى كه به قلم سه تن از روحانيان بودائى بوده تنظيم شد . نام اروپائيانى كه مطالب تاريخ فرنگيان را در دسترس رشيد الدين نهادند مجهول است .
اطلاعاتى كه در اين بخش تأليف وى مندرج است نيز از لحاظ دقت ممتاز مىباشد . در گفتار مربوط به مناسبات پاپ و امپراطور ، در بيان اهميت پاپ اندكى غلو كرده و از اينجا مىتوان نتيجه گرفت كه همكاران اروپائى رشيد الدين به سلك روحانيان تعلق داشتهاند و جز اين انتظار نمىرفت . كتاب در سال 710 هجرى پايان يافت « 2 » و در آغاز به سه مجلد تقسيم شده بوده : مجلد اول حاوى تاريخ مغولان و دوم تاريخ عمومى و تاريخ سلطنت اولجايتو ( طبق نقشهء رشيد الدين اين بخش كتاب را مىبايست ديگر مورخان دنبال كرده بنويسند ) و سوم تكملهء جغرافيائى « 3 » . بعدها مؤلف اين تقسيمبندى را تغيير داد و ظاهرا يك تاريخ مختصر عمومى را به صورت مجلد سوم مستقل درآورد و حال آنكه نخست به شكل فصل اول قسم دوم باب دوم بوده . و تكملهء جغرافيائى
هامش
( 1 ) - كاترمر چنين نوشته ( رشيد الدين ، چاپ كاترمر صLXXVIII) ؛ « كسمون » 106 .Ies manuscrits persans » p» ،Rosen.
« يكسون » ، 98p، «Introduction» ،Blochet( 2 ) - تاريخ اولجايتو ، بنا به گفتهء وصاف ، تا سال 712 هجرى تعقيب شده بوده ، ( رشيد الدين ، چاپ كاترمر ، صLXXI) .
( 3 ) - همانجا ،L - LXI.