فرارى تسزينى [ چينى ] هستند ! اكنون از دايرهء هرجومرج و آشفتگى [ سادگى ] پا بيرون نهاده و تعليمات طبيعى [ تحت اللفظى : حقيقى ] آسمانى را نابود مىسازند و به حيل و خدعههاى پست متوسل مىشوند . آه ، چقدر پست و كثيف است ! » « 1 » .
از مورخان مسلمان سه تن كه معاصر وقايع بودند دربارهء هجوم مغول نوشتهاند : يكى ابن اثير در تاريخ مشهور خويش « 2 » و ديگر منهاج الدين
هامش
( 1 ) - همانجا ، 232 ، دربارهء ديگر تأليفات چينى مربوط به تاريخ مغولان بنگريد :A Propos» ،pelliot:sq180 .Vol . I . p، «Researches» ،Bretschneider) .sq130 .p، «des Comansبنا به گفتهء پليو قديمترين تأليف ، گذشته از « من - دا - بى - لو » ، عبارت است از « خى - دا - شىليوئه » با حواشى و توضيحات مورخ به سال 1237 ميلادى ( برتشنيدر از اين تأليف ياد نكرده ) ؛ « شن - عو - تسين - چژن - لو » كه توسط پالادى ترجمه شده ( توسط كافاراف ) مورخ به قرن 14 ميلادى است .Apropos Des» ،pelliot؛ 194Researches » Vol I , p» ،Bretschneider) . ( 130Comans , pبه گفتهء پليو اين تأليف رابطهء نزديك با اثر رشيد الدين دارد ولى متن آن :
[ در وضعى رقتانگيز است ] . «plorable؟tat de؟dans un e» ( 176 .ibid ; p)
( دربارهء اين تأليف به مونكويف راجع به « من - دا - بى - لو » ص 92 - 86 رجوع شود . - هيئت تحريريه ) .
( 2 ) - بارون و . گ . تيزن هائوزن ( 45 - ، 1 ،SMIZO , I) داستان ابن اثير را دربارهء هجوم مغولان به روسى ترجمه كرده .