معلوم نيست - به دست ما نرسيده . از آن جمله است : « ملك نامه » يا « ملوك نامه » نوشتهء مؤلفى مجهول كه مأخذ و منبع مير خواند و ابو الفرج « 1 » و محتملا ابن اثير بوده و « سلجوق نامه » « 2 » كه تنها منبع راوندى - در تاريخ ماقبل زمان وى - به قلم يكى از اقوام او به نام ظهير الدين نيشابورى استاد سلطان ارسلان ( 573 - 557 هجرى ) و سلطان مسعود ( 547 - 528 هجرى ) بوده و در زمان سلطنت طغرل ( 591 - 573 هجرى ) آخرين سلطان سلجوقى عراق تأليف كرده « 3 » . داستان سرقت فيل از لشكرگاه سلطان مسعود در تأليف تاريخى و جغرافيائى حافظ ابرو « 4 » ( قرن پانزدهم ميلادى ) از كتاب اخير الذكر نقل شده است . در « تاريخ بيهقى » نيز اين داستان آمده است « 5 » . حمد اللّه [ مستوفى ] قزوينى ناقل اخبار مرقوم در آثار ديگران كه در قرن چهاردهم ميلادى مىزيسته از يك « تاريخ سلجوقيان » به قلم ابو العلاء احول ياد مىكند « 6 » .
هامش
( 1 ) - چاپ برونس - كيرش ، 229Barhebraei . Chronicon SyrIacum.RTHS . P . IX( 2 ) - حاجى خليفه ،III، 606 .
( 3 ) - ممكن است كه مورلى نيز از همان تأليف ( مربوط به طغرل ) تحت شمارهءCXXXVIII( 133 .P) ياد مىكند . (Morley , A descriptive Catalogue) متأسفانه اين نسخهء خطى ( چنان كه به من اظهار داشتهاند ) در كتابخانه مفقود شده .
( 4 ) - نسخهء خطىGPBدرن 290 - ورقa196 .
( 5 ) - چاپ مورلى ، 709 - 708 ؛ ( چاپ غنى - فياض ، 566 )
( 6 ) - حمد اللّه مستوفى قزوينى ؛ « تاريخ گزيده » ، مستخرجات ترجمهء دفرمرى ، 421 ، نسخهء خطىLGu؛ 153 ، ص 256 ؛ چاپ براون ، 434 ؛ ترجمهء براون ، 93 ؛ دربارهء تأليفات متأخر مربوط به تاريخ سلجوقيان رجوع شود به : « عراضة فى الحكاية السلجوقية » محمد بن محمد الحسينى ( قرن هشتم هجرى ) .