مقارن آغاز قرن سيزدهم ميلادى - به سال 599 هجرى - در آسياى صغير تأليف ابو بكر محمد بن على الراوندى به نام « راحة الصدور و آية السرور » [ به فارسى ] نوشته شده . تأليف راوندى مختصر است و مطالب تازه و اندكى بهدست مىدهد . فقط يك نسخهء خطى اصل فارسى آن - كه به شادروان شفر تعلق داشته « 1 » - معلوم است و وى تاريخ سلطنت سنجر - متن و ترجمهء فرانسوى « 2 » آن و زان پس تاريخ نخستين سلاطين سلجوقى - تا ملكشاه ( فقط متن ) « 3 » را چاپ و منتشر كرده است . اكنون اين كتاب بالتمام توسط محمد اقبال تصحيح شده و در انگلستان به چاپ رسيده است « 4 » . كتاب راوندى
هامش
( 1 ) - اكنون در كتابخانهء ملى پاريس :Blochet , Catalogue de la Collection؛ 1314 .Suppl , pers. 65Schefer , p( 2 ) -gne de Moizz eddin Aboul Harith , Sultan؟Tableau du re. . . ؟Sindjar , par Mohammed ibn Aly Ravendi . Texte Persane Publie langes؟nouveaux me» .avec la traduction francaise , par Gh . Schefer. 47 - 1 .Orientaux » ppمتأسفانه اين ترجمه خطاهاى فراوان دارد كه بالكل مفهوم را تحريف مىكند .
كافى است بگوئيم كه جملهء « در سرّ كس فرستادند » ترجمه شده است : «puta a SerKes؟De» - [ يعنى نمايندهاى به سركس فرستادند - مترجم ] و ضمنا در حاشيه نوشته شده كه « سركس » شهرى است در ناحيهء كش ! ( ص 19 ، 35 ) .
( 3 ) - راحة الصدور و آية السرور - در تاريخ سلجوقيان به قلم محمد بن على بن سليمان الراوندى . چاپ شده به همت محمد اقبال - ليدن - لندن ، 1921
(GMS OS , II)
( 4 ) - نسخهء خطى - ؟- ba950 ( 116D) .