اكباتان ( همدان ) اين مغان دانشمند چه فوايدى پيش آمد . دانش ژرف وعظيم آنان براي خودشان نيز سودى نداشت . . . براي عالم چه نتيجة بخشيد ! . . . . « 1 »
يكى ديگر از مؤلفان إيراني مىنويسد :
طبق روايات كهن كه در كتاب زرتشت ، پيامبر إيران باستان ، بقلم پرفسور جكسون ايرانشناس آمريكايى نقل شده ، فيثاغورس رياضيدان بزرگ يونان باستان زير دست استادان مغ تعليم يافته است . وى مىگويد : ما مىدانيم كه أفلاطون آرزو داشت براي تحصيل علم نزد مغان به شرق برود وجنگهاى إيران ويونان مانع شد .
پيروان پراديقوس (
Prodicus
) - معاصر سقراط - بداشتن آثار زرتشت مباهات مىكردند . حتى دار مستتر گفته است كه : أستاذ سقراط يكى از فرزانگان مغ به نام گبرياس (
Gobriyas
) [ احتمالا همان كلمهء گبر در پارسى قديم بمعنى مرد ] بوده است . « 2 »
ودر همانجا چنين آمده است :
حتى در محبوب القلوب قطب الدين اشكورى ( شاگرد ميرداماد ) نقل شده است كه أصل علم منطق وحكمتى كه أرسطو تأليف وتهذيب كرده است به هنگام غلبهء إسكندر بر دارا وبلاد إيران ، از خزاين إيران گرفته شده است . « 3 »
يكى از مؤلفان متعصّب غربى - كه به دشوارى زير بار تأثير مشرق در يونان مىرود -
هامش
( 1 ) همان ، ج 1 ، ص 150 .
( 2 ) سرگذشت قانون ، على پاشا صالح ، ص 84 .
( 3 ) همان .