از نخستين روزهاى پيدايش اسلام كه لشكريان مسلمان در جميع نواحى جهان وارد جنگ و ستيز شدند ، تفكّر اسلامى نيز بههمراه رزمندگان مسلمان وارد معركهاى هولناكتر گرديد ، آنگاه كه « انسان مسلمان » از مركب نبرد پيروزمندانه به زير آمد و اركان حكومتها را بدست لشكريان پيروزمند مسلمان سپرد ، درست در همان گاه و به همراه آن شالودهها و مبادى « فرهنگهاى متضاد » نيز در معرض تابش نور عقل مسلمان پيروز قرار گرفت . . . و بالاخره در طول قرون متمادى چه در ميدانهاى جنگ مسلّحانه و چه در ميدانهاى نبرد فرهنگ و معارف ، سايهء جنگهاى خانمان برانداز و داستان جنگنامهها بر دايرهء آسياى كرهء زمين ، تا عصر حاضر سايه افكند .
تمدّن اروپايى با همهء قدرت و توان و سلاحى كه در اختيار داشت مصمّم شد تا بر قلب جهان اسلام بتازد ، بزرگترين نبرد و معركه ، هم در تاريخ اسلام و هم در تاريخ اروپا . نبردى كه تا بهحال با همهء انگيزهها ، ميدانها و زمينههاى گوناگون و همه جانبهاش براى جهان اسلامى روشن نگرديده و احدى آثار و نتايج آن را و تأثيراتى كه در جوامع ما داشته به درستى نشمرده است . و اگر هم كسى توانسته است اين معركهء عظيم را مورد تحقيق و بررسى خويش قرار دهد ، باز هم همه جوانب آن را در نظر نگرفته و به كلّيهء زوايا و ابعاد آن دست نيافته است .
و اكنون من نيز مدّعى آن نيستم كه همهء ابعاد نبرد جديد ميان دنياى غرب و جهان اسلام را مورد پژوهش قرار مىدهيم ، امّا بر آن عزمم تا گوشهاى از آن را براى خوانندهء دقيق و عميق و كاوشگر اين كتاب كه مصمّم است پژوهشى تلاشگرانه و حريصگونه و ريشهدار در اين باره داشته باشد ، بازگشايم . . .
بايد دانست كه نبرد جديد ميان دنياى اروپاى مسيحى و جهان اسلامى ، جنگ و معركهاى تنها در يك ميدان نبود ، بلكه دقيقاً نبردى بود در دو ميدان :
ميدان جنگ نظامى - ميدان نبرد فرهنگى
1 - ميدان جنگ نظامى
2 - ميدان نبرد فرهنگى
در زمينهء « جنگ نظامى » آنگاه كه عوامل وانگيزههاى معروف و مورد اعتقاد و مسؤوليّتزاى اسلامى ايجاد مى گرديد ، جهان اسلام بىدرنگ و بدون وقفه و مكث سلاح خويش را وارد ميدان مىساخت . . .
امّا ميدان « نبرد فرهنگى » ، معركهها و جنگها در اين ميدان بهطور متناوب و دنبال هم ، نسل به نسل ، بلكه سال به سال و حتّى روز به روز باقى مانده است . و اين جنگ به