هستيد تا بدانيد چه مىگوييد « 1 » » .
گام سوّم : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد همانا شراب و قمار و بتها و تيرها ، پليدى است از كردار شيطان ، پس دورى جوييد از آنها « 2 » »
اين راه و مسلك شرعىاى است كه قرآن از آن به عنوان راه برخورد با مشكل عظيم « شراب » استفاده كرده و توفيق حلّ آن را يافته است .
بايد پرسيد كه اثر اين قانونگذارى چيست ؟
آمارهاى گرفته شده در كشورهاى اسلامى ، حتّى كشورهاى عقبمانده ، حاكى از داد و ستد اندك شراب در اين كشورهاست . در حالى كه در كشورهاى پيشرفته ، با كمال تأسّف انسانيّت از اين معضل رنج مىبرد . جهان اسلام بهطور كلّى از سيزده قرن پيش تاكنون از اين بدبختى بدور مانده است .
قانون تحريم شراب در قرآن چگونه به اين پيروزى دست يافته است ؟
اين طريق كه در نهايت به فرمان دينى قاطعى انجاميد ، بدون كمترين ترديد به همان شيوهاى رخ داد كه در صفحهء قبل به تشريح آن پرداختيم . در واقع اوّلين آيه ، تنها به ذكر مضار شراب درجان و تن مسلمانان پرداخته است . اين راه خود در جهت طرح مشكل و ثبت و ضبط آن در زمرهء گرفتاريهاى اجتماعى يك جامعهء رو به رشد از ظرافت خاصّى برخوردار مىباشد . بدين طريق بود كه اين مشكل مىتوانست راه خود را در ذهن افراد برتر جامعه ، كه انگيزههاى اخلاقى آنان را به حركت وامىداشت ، باز نمايد . بنابراين مىتوان گفت كه گام نخست در حكم « زمينهسازى » ضرورى بهشمار مىرود . اين مقطع ، مرحلهء روانى مشكلى بوده كه بر اساس آن آيهء محدود كنندهء دوّم به اين صورت براى مسلمانان نازل مىشود :
« به نماز نزديك نشويد در حالى كه مست هستيد تا بدانيد آنچه را كه مىگوييد « 3 » »
محدوديّتى كه در اينجا به چشم مىخورد آن است كه چون در خلال اوقات پنجگانهء نماز نمىبايست در حالت مستى بود پس به شراب هم نبايد نزديك شد .
هدف اين آيه ترك دادن تدريجى معتادان به شراب بود و ديگر آنكه در نظر داشت قبل از قانون تحريم نهايى شراب و تعيين مجازات براى مرتكبين به اين خلاف ،
هامش
( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 43 :يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ. . .
( 2 ) . سورهء مائده ، آيهء 90 :يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ.
( 3 ) .لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ.