- واضحترين نمونهء اين مطلب ، موضع آن حضرت در مورد هجرت مىباشد .
ياران او همگى مكّه را ترك گفته بودند در حالى كه محمّد ( ص ) معتقد بود بايستى نسبت به هجرت خودش ، از جانب وحى دستورى صريح صادر گردد .
- نمونهء ديگر وقتى بود كه محمّد ( ص ) براى اتّخاذ تصميم در مورد مسألهاى تحيّر آور و مشكوك با سختى تمام - منتظر وحيى كارساز بود . . .
اين حيرت در حادثهاى همچون « واقعهء افك « 1 » » گريبانگير پيامبر ( ص ) شده بود كه وحى پس از گذشت يك ماه « 2 » انتظار بىصبرانه بدان خاتمه داد .
ظاهراً گرفتارى و مسألهء بغرنجى رخ داده بود كه طعنه زنندگان انتقادات و ايرادات خود را متوجّه پيامبر ( ص ) مىنمودند ، و او از رفتار آنان رنج مىبرد .
لذا با در نظر گرفتن هرگونه فرضى دربارهء طبيعت قرآن ، سؤالى بزرگ پيرامون آن مطرح مىگردد كه آيا اين قرآن نمىتواند به يكباره از نبوغ خّلاق انسانى نشأت گرفته و صادر شده باشد « 3 » ؟ !
ما با مراجعهء به تاريخ ، مىتوانيم بر اهميّت ارزشمند « نزول تدريجى وحى » و نيز به غايت موفّقيّت رسالت پيامبر ( ص ) ، پىببريم .
زيرا ما به چه وسيلهاى خواهيم توانست جهات مختلف تاريخى ، اجتماعى و
هامش
( 1 ) . واقعهء افك در « جنگ بنى مصطلق » رخ نمود كه 6 آيه از آيات مباركات قرآنى ( آيات 11 تا 16 سورهء نور ) پيرامون اين حادثهء شرم آور ( كه به وسيلهء منافقان و در رأس آنها رييس حزب نفاق ، « عبدالله ابى » ، ساخته و پرداخته شد و در ميان مسلمانان شايع گرديد ) بر پيامبر اكرم ( ص ) فرو فرستاده شد . .
از آياتى كه پيرامون حديث « افك » نازل شده است ، چنين بر مىآيد كه منافقان در جريان بازگشت مسلمانان از « غزوهء بنىمصطلق » فرد بىگناهى را به عمل منافى عفّت متّهم نمودند ، فردى را كه در جامعهء آن روز از موقعيّت و شأن و مقام ويژهاى برخوردار بود ، زن با شخصيتّى كه فوقالعادّه به نبىّ اكرم ( ص ) نزديك بود و منافقان از اين راه مىخواستند در حقيقت به موقعيّت و مقام شخص پيامبر ( ص ) لطمه بزنند و ايمان و اعتقاد مؤمنان را نسبت به رسول خدا ( ص ) ، دستخوش ضعف و سست و دگرگونى سازند !
امّا آيات قرآنى با قاطعيّت كم نظيرى با اين واقعه برخورد نموده و نقشهء شوم منافقان را نقش برآب كرده و شخص رسول الله ( ص ) را از اضطراب و نگرانى نجات بخشيده و منافقان را رسوا نموده و دامن پاك آن زن با شخصيّت و بىگناه را از عمل منافى با عفّت پاك كرد . . .
حال اين زن نزديك به رسول خدا ( ص ) ، كيست ؟ مورد اختلاف است ، غالباً بر اين عقيده اند كه اين شخص كسى بجز « عايشه » همسَر پيامبر اكرم ( ص ) ، نيست ؟ ! و گروهى ديگر عقيده دارند وى « ماريه قبطيه » همسر ديگر رسول خدا ( ص ) ( مادر ابراهيم ) مىباشد .
هر كدام از پيروان دو عقيدهء فوق شأن نزول هايى در اين زمينه آوردهاند كه خالى از اشكال نيست ! خوانندگان عزيز مىتوانند جهت بررسى « واقعهء افك » به تفاسير قرآن ( تفسير نور ) و نيز « صحيح بخارى / ج 6 / صفحه 102 » و « سيرهء ابن هشام / ج 2 / صفحهء 300 » مراجعه كنند - و نيز جهت بررسى شأن نزولى كه آيات « افك » را مربوط به « عايشه » همسر رسول خدا ( ص ) مىداند و ارزيابى نقاط ضعف آن ، مىتوانند به كتاب ارزشمند و محقّقانهء « فروغ ابديّت / ج 2 / صفحهء 173 - نوشتهء : آيهء الله جعفر سبحانى » رجوع كنند . / مترجم /
( 2 ) . مطلب فوق مطابق با حديثى است كه بخارى آن را از قول عايشه نقل كرده است .
( 3 ) . اين سؤال فرضى است كه منكرين آن را مطرح مىكنند .