امّا اين جامعهء نوپا ، به زودى با مشكلات فراوان قانونگذارى ، دينى ، سياسى و نظامى روبرو خواهد شد و طريقهء حل اين مشكلات عظيم همان بروز و ظهور نبوغ بىنظير محمّدى ( ص ) است كه به وسيلهء « وحى » اى كه دايماً از عالم ملكوت پرتو مىگيرد هدايت مىشود .
ديرى نمىپايد كه اين « مرد » از ذكاوت عجيب و دور از خطاى خويش در مورد قضاوت پيرامون موضوعات گوناگون و مسايل روانى انسانها پرده بر مىدارد و ارادهء سستى ناپذير خود را نيز در اين مرحله بنمايش مىگذارد .
ما تاكنون گامهاى او را - چونان قدمهاى يك رسول - تعقيب كرديم ، تلاش ما اين بود كه ضربان قلب و تپشهاى روحى او را درك كنيم و در اشارت و سخنهاى او ، و نيز در رسالتش نشانههاى روشنى بر خشوع و ايمان و اخلاص مطلق او كشف نماييم . . .
اگر دورهء رسالت پيامبر ( ص ) را در مكّه در شكلى ماهوى ، عصر روحى بشناسيم ، عصرى كه طى آن رسول خدا ( ص ) به ارشاد و هدايت برگزيدگان و اخيار و نيكوكاران مىپرداخت ، « دورهء مدينه » را بايد در آن واحد ، عصر استمرار حركت مرحلهء نخست بهشمار آورد و نتيجهء موقّت آن ، اين است كه پيامبرى و رهبرى هم اكنون ، در يك شخصيّت جمع مىشود .
شخصيّتى كه هم مردم را به دين خدا مىخواند و هم صف مؤمنان را رهبرى مىكند .
اين نكته ضرورى است كه فن و تاكتيك رهبرى اقشار مختلف مردم ، وابستهء به حالات و خصوصيّات روانى فرد مىباشد . از آن جهت كه مشكلات جامعه تنها از طريق
الظاهرة القرآنية ( پديده قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 216
مساهمون: كرمانى
ص٢١٦