آن بهشمار آمده و اين تحوّل و دگرگونى آنگاه تحقّق مىيابد كه در درون مادّه جزئيّات هستهاى بروز و ظهور پيدا كند :
پوزيترونها « 1 » ميزوترونها « 2 » و الكترونها « 3 » و . . . نيروهاى الكتريسيتهء ساكن متقابل .
و حال بدون آنكه بخواهيم در داورى نسبت به اين « تنوّع و تفاوت » ويژه عجله بهخرج دهيم « 4 » ، در اينجا يك پرسش اساسى مطرح مىشود و آن اينكه « اتم نخستين » چگونه امكان تكوين و تشكّل يافته است ؟ تشكّلى كه درك آن به سختى امكان پذير بوده و نيز با قانون « كولن « 5 » » كه بهطور ضرورى بر اين پديده نيز حاكم است ، در تغاير و تضاد مىباشد « 6 » و تصوّر اينكه چگونه هستههاى اوّليهء « اتم » با اجزاء همنام تشكيل شده ، بهراستى دشوار است ، چون به مقتضاى قاعدهء الكتريسيتهء استاتيك ( ساكن ) اجزاى همنام دافع يكديگر هستند ( رابطهء ميان آنها دافعه مىباشد نه جاذبه ) .
بسيار خوب باز هم در اين زمينه ما تسليم شده و چنين تصوّر مىكنيم كه ممكن
هامش
( 1 )Posirons( 2 )Mesorins( 3 )Elecrons( 4 ) . يعنى بدون اينكه بخواهيم منبع و ريشهء اين اختلاف را جويا شويم كه آيا از درون خود مادّه نشأت گرفته است يا از خارج آن . . . / مترجم / .
( 5 ) . شارل اوگوستن دوكولن (Coulon ) ( 1736 - 1806 )فيزيكدان فرانسوى ، مهندس نظامى و سرپرست امور آبها و چشمهها بود . در سال 1789 از اين مشاغل استعفا كرد و همّ خود را صرف ادامهء تحقيقات علمى نمود ، كارهايش در برق ، مغناطيس و اصطكاك معروف است و اسبابهايى نيز اختراع كرده كه از آن جمله نوعى ترازوى پيچشى است كه آن را در تحقيقات خود در كشسانى و در برقرار كردن « قانون كولن » به كار برد . واحد مقدار برق وى ، كولن خوانده شده است . . . ( دائرهء المعارف مصاحب / ج 2 / صفحهء 2312 ) . / مترجم /
( 6 ) . قانون كولن ، قانونى كمّى در مورد جاذبه و دافعهء بارهاى برقى با اجرام مغناطيسى است . كاربرد قانون مزبور در برق اينست كه قوّهء جاذبه يا دافعهء ميان دو بار الكتريكى ساكن به نسبت مستقيم حاصل ضرب بارها و عكس مجذور فاصلهء آنها تغيير مىكند ، قانون كولن در مغناطيس به همين صورت است جز اينكه در آن بهجاى بار الكتريكى ، جرم مغناطيسى مىآيد و با عبارتى فشرده و خلاصه : قانون كولن يعنى :
نيروى جاذبه يا دافعهء بين دو بار الكتريكى نقطهاى ، متناسب با حاصل ضرب بارها و نسبت معكوس با مجذور فاصلهء ميان دو بار . . .
مثلًا اگر دو بارالكتريكى را بهq 1وq 2و فاصلهء بين آنها را بهRو نيرو را بهFنمايش دهيم ، قانون كولن به صورت رابطهء رياضى زير نوشته مىشود :
حال نحوهء تكوين و تشكيل « اتم » نخستين آنطور كه گفته شده است با اين قانون در تضاد مىباشد ، زيرا قرار گرفتن ذرّات « پروتونها » كه همگى داراى بار مثبت هستند ، بايد يكديگر را دفع كنند ، ولى طبق تعريفى كه پيرامون تشكّل اتم ( در متن كتاب ) ارائه گرديد ، مىبايست ذرّات مزبور يكديگر را جذب كرده باشند ! . . . و اين با قانون كولن به هيچ وجه سازگار نيست . . . / مترجم /