مىشود ، و دفعه ديگر گرم ، بوسيله اين تغيير سردى و گرمى مزاجها هم تغيير پيدا مىكنند ، و اين تغيير در عمل مكانيكى اعضاى بدن مؤثر مىباشد مثلا وقتىكه هوا معتدل باشد مزاجها هم معتدل مىشوند و مزاجها براى هضم و تنظيم حركات طبيعى ديگر مانند : جماع ، هضم ، خواب ، تحرك ، و ساير كارها ، صالح و آماده مىگردند . زيرا خداوند متعال بدنهاى انسانها را روى چهار طبيعت بنا نهاده :
1 - خون 2 - بلغم 3 - صفرا 4 - سودا اين چهار عنصر كه دوتايش گرم و دوتايش سرد مىباشد بناى ساختمان بدن آدمى مىباشند ميان اين چهار عنصر اساسى ، دو به دو اختلاف كامل برقرار است . بدين معنا آن دو عنصر كه گرم هستند ، نرم و خشك مىباشند ، و آن دو عنصر ديگر كه سرد مىباشند ، ترد و خشكند بعد هم خداوند بدن انسان را چهار قسمت نمود كه در هر يكى از آنها يكى از اين عناصر هستند و آن چهار قسمت بدن عبارتند از :
1 - سر 2 - سينه 3 - قسمتهاى ميانى و داخلى بدن ( روده و جهاز هاضمه ) 4 - قسمتهاى پائين شكم .
بدان اى امير مؤمنان كه سر و گوشها ، و چشمها و دهان و بينى در منطقه خون قرار دارند . ولى بلغم در سينه قرار دارد ، و قسمتهاى ميانى و داخلى بدن ، به صفرا ، و قسمتهاى پائين بدن بسودا مربوط مىباشند .
باز هم امير المؤمنين بداند كه خواب سلطان مغز است و قوام و دوام نيروهاى بدنى بسته بخواب مىباشد .
بنابراين هنگامى كه امير المؤمنين بخواب مىرود ، بهتر است ابتدا بر پهلوى راست بخوابد و پس از چندى از پهلوى راست به پهلوى چپ بغلطد ، پس از مدتى باز هم به پهلوى راست بغلطد .
اما بامدادان كه مىخواهد از خواب برخيزد ، بهتر است از پهلوى
طب الرضا ( ع ) وطب الصادق ( ع ) ( طب و درمان در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة طب الرضا ع 46
مساهمون: السيد مرتضى العسكري
صطب الرضا ع ٤٦