تشريح المسائل
* مراد از عبارت ( و ممّا ذكرنا يظهر حال الامارة . . . . ) چيست ؟
اين است كه : آن اماراتى كه بر وجوب و وجود موضوعات در خارج اقامه مىشوند ، تمامشان از قبيل وجه سوّم هستند .
* مراد شيخ از اين تنظير چيست ؟
اين است كه :
قيام اين امارات بر وجود موضوع در خارج موجب احداث و ايجاد موضوع در خارج نمىشوند .
* پس فايده و اثر اين امارات چيست ؟
اثر و فايده اين امارات تنها اين است كه :
اگر اثر وجود خارجى را بر مؤداى آن موضوعات مترتب كرد و اگر پس از آن كشف خلاف گرديد ، آثار عدم وجود آنها را از به دو امر و ابتداى قيام آنها بر موضوع مترتب نمود .
* چند نمونه از اماراتى كه بر ثبوت و وجود موضوعات خارجى قائم مىشوند نام ببريد ؟
دلالت سوق بر حليّت گوشت ، حصول شياع بر ثبوت هلال ، قيام يد بر ملكيت ، شهادت شهود بر عمل فحشاء و يا بر دزدى ، اخبار مقوّمين ، تعديل عدول نسبت به شهود و . . . .
* پس مراد از عبارت ( انّ المراد بالحكم الواقعى هو . . . ) چيست ؟
اين است كه : مراد از حكم واقعى ، مدلول خطاب واقعى و اوّلى است ، خطاباتى كه بدون اينكه مقيّد به علم يا جهل مكلفين باشند ، القاء شدهاند .
* آيا وفاق يا مخالفت امارهء اقامه شده بر اطلاق آنها اثر مىگذارد ؟
خير اين احكام مطلق مىباشند .
* چند نمونه از احكام مذكور را مثال بزنيد ؟
احلّ الله البيع يا أقيموا الصلاة يا آتوا الزكاة ، كتب عليكم الصيام و يا . . . .
* آيا صرف وجود واقعى احكام فوق موجب فعلى بودنشان و تركشان موجب عقاب مىشود ؟
خير ، وجود واقعى اين احكام ( هرچند داراى آثار عقلى و شرعى هستند و با حصول علم به آن احكام آثار مذكور مترتب مىشوند ) موجب فعلى بودن آنها نمىشود و لذا مجرّد تركشان موجب عقاب نمىشود .
* چرا صرف وجود واقعى احكام موجب فعلى بودن آنها نمىشود ؟
زيرا اين احكام پيش از علم و اطلاع مكلّف بر آنها در مرحله انشاء و يا شايد هم در مرتبهء جعل
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 90
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٩٠