ترجمه :
اشكالات شيخ به مطالب سيد صدر
در اين گفتار ( سيد صدر ) مواضعى چند ( از اشكال ) به نظر مىرسد ، خصوصا در آنجايى كه جواز عمل به ظواهر اخبار را مستند به قيام اجماع عملى ( يعنى : سيره و عمل اصحاب ) نموده ، و اگر اين اجماع عملى در خصوص ظواهر اخبار وجود نداشت ايشان ( سيد صدر ) در عمل به ظواهر اخبار نيز توقف مىنمود همانطور كه در ظواهر قرآن توقف مىنمايد .
وجه اشكال
زيرا بديهى و روشن است كه عمل اصحاب به ظواهر اخبار ، مستند به يك دليل خاص شرعى كه از ناحيه ائمه هدى به آنها رسيده باشد نيست ، بلكه اين عمل به ظواهر اخبار از اين باب است كه مركوز و ثابت است كه هر كلامى به داعى افاده و استفاده از هر متكلمى صادر شود ، ظاهرش حجت مىباشد و مىتوان به آن استناد نمود خواه از جانب شارع صادر شده باشد يا از غير شارع . حال اين معنا ( حجت بودن ظاهر كلامى كه به منظور افاده و استفاده صادر شده ) در قرآن نيز به فرض اينكه به منظور افاده و استفاده القاء شده باشد ، جارى است . بنا بر اينكه اصل در خطاب هر متكلمى اين است . بله اصل اولى همان حرمت عمل به ظن است بنا بر آنچه بهطور مفصل خواندى و دانستى . لكن آنچه از تحت اين اصل خارج است بهواسطه دليل ، تنها ظواهر اخبار نيست تا باقى ظواهر تحت اين اصل باقى بمانند ، بلكه آنچه از تحت اين اصل خارج است مطلق ظواهر است كه ناشى از سخن هر متكلمى است كه جهت افهام مقاصد به غير القاء شود .
سپس آنچه ايشان ( سيد صدر ) ذكر نمود و گفت كه معلوم نيست كه ظواهر قرآن از