اگر ظواهر قرآن در حق ما حجت نبود ، معصومين عليهم السّلام ما را امر به پيروى از آن نمىكردند .
2 - رواياتى كه تكليف ما را در برخورد با اخبار متعارض روشن ساختهاند و مىگويند :
اگر دو حديث با هم تعارض كردند ، آنها را به قرآن عرضه كنيد ، آن را كه موافق قرآن بود اخذ و مخالف كتاب را رد كنيد .
حال : اگر ظواهر قرآن در حق ما حجت نبود چگونه چنين دستور العملي از جانب ائمه صادر مىشد .
3 - رواياتى كه باز تكليف ما را در دايرهاى گستردهتر نسبت به روايات رسيده از معصومين روشن مىكنند و مىفرمايند كه :
اگر حديثى كه از قول ما براى شما نقل مىشود چه مبتلا به معارض باشد و چه نباشد آن را به قرآن عرضه كنيد اگر موافق با ظواهر قرآن بود بدان عمل كنيد و لذا محور ظواهر قرآن است .
4 - رواياتى كه مىگويد :
شروطى كه در ضمن عقد نكاح مىشود به قرآن عرضه كنيد اگر مخالف كتاب و سنت رسول ( ص ) باشد مردود است و چنانچه مخالف قرآن نباشد واجب الوفا است .
5 - دسته ديگر رواياتى است كه در ابواب متفرقه وارد شده و دلالت مىكنند بر جواز تمسك به قرآن . لكن دلالت از اين روايات قولى و برخى فعلى و برخى تقريرى است كه شيخ در اينجا به تعدادى از آنها استناد نموده است .
* پس مراد از عبارت ( مثل خبر الثقلين . . . ) چيست ؟
اشاره به اخبار و روايات دسته اول است .
* مراد از عبارت ( و عرض الاخبار المتعارضة . . . ) چيست ؟
اخبار و روايات دسته دوم است .
* مراد از عبارت ( و مطلق الاخبار عليه . . . . ) چيست ؟
اخبار و روايات دسته سوم است .
* مراد از عبارت ( لمكان الباء . . . . ) در روايت چيست ؟
مربوط به يكى از احاديث دسته پنجم است كه امام صادق فرمود :
( مسح سر در باب وضو به بعض آن است نه به تمام سر ) .
زراره سؤال كرد : از كجا دانستى كه مسح سر به بعض سر است ؟
امام در پاسخ فرمودند : لمكان الباء كه بر ( رءوسكم ) داخل شده است چه آنكه فرق است بين اينكه گفته شود : ( و امسحوا رءوسكم ) يعنى سرهايتان را مسح بكشيد كه با استيجاب هم سازگارى دارد و بين
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 183
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٨٣