وقتى روشن شد كه دايره بسيارى از شعائر دينى محدود به داخل مسلمانان و مومنان است و در همان محيط نيز اثر بسيار خوب خود را مى گذارد ، نبايد به خاطر استهزاء ديگران كه ناشى از عدم درك صحيح اين شعائر است از آن دست شست ، زيرا اصلا آنها مخاطب نيستند و اين شعائر براى آنها وضع نشده است . همانطور كه آنها دست از آيينهاى داخلى خود - كه براى ما بسيار پوچ و بيهوده به نظر مىرسد - بر نمىدارند .
آرى براى دعوت آنها به ايمان بايد از شيوههاى ديگرى بهره جست ، شيوههايى كه در حد فهم و درك آنها بوده و آنها را فريفته اين آيين الهى نمايد ؛ مانند تركيز بر اخلاق حسنه ومبادى عاليه اسلامى كه دلها را مجذوب خود مىكند مانند وفاى به عهد ، اداء امانت ، خوشروئى و راستگويى ، همانطور كه امامان ما دستور دادهاند . امام صادق عليه السلام فرمودند :
« كُونُوا دُعَاةَ النَّاسِ بِغَيْرِ أَلْسِنَتِكُمْ لِيَرَوْا مِنْكُمُ الاجْتِهَادَ وَالصِّدْقَ وَ الْوَرَعَ » . « 1 »
« مردمان را با غير زبانتان دعوت كنيد تا ببينند كه شما اهل تلاش جدى در راه خدا ودورى از گناهان وراستگو هستيد »
در جاى ديگر امام ششم عليه السلام به يكى از اصحابشان به نام زيد شحام
هامش
( 1 ) . بحارالأنوار ، علامه مجلسى : 67 / 309 .