1 - تغيير و تبديل دين
گاه گفته مىشود : اگر تعيين و تشخيص مصاديق شعائر به دست عرف باشد لازمه اش تغيير و تبديل و تحريف دين است ، زيرا ممكن است متشرعه در هر زمانى شيوه جديدى اختراع كنند و اگر ما بخواهيم آن شيوه را به حساب دين بگذاريم ، و عنوان دينى به آن بدهيم رفته رفته دين خدا دستخوش تغيير و تحريف مىشود .
در پاسخ مىگوييم : اين تغيير و تبديل و وسعت دادن در چه چيزى صورت مىگيرد ؟
آيا در ثوابت دين تغيير و تبديل صورت گرفته يا در وسيله ابراز و اظهار آن ثوابت ؟
اگر در ثوابت و معانى دينى تغيير صورت گيرد و آنها وسعت پيدا كند دين تحريف شده است ، اما اگر ثابتات دينى حفظ شود ولى همان ثابتات با شيوههايى نوين عرضه گردد دين تحريف نشده ، بلكه بيش از پيش منتشر شده است .
همانطور كه در تحليل ماهيت شعائر گفته شد شعائر از نوع دوم است ؛