پس طلاق سوم كو ؟ فرمود : « التّسريح باحسان - رها كردن به نيكى » .
و ابن مردويه از أنس آورده ، گفت : مردى عرضه داشت : يا رسول اللّه ، خداوند طلاق را دو بار ياد كرده پس كو سومى ؟ فرمود :
( فَإِمْساكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسانٍ )
« 1 » .
و فرمودهء خداوند :
( وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ * إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ )
« 2 » بر امكان داشتن ديدن [ خداوند ] دلالت دارد ، و اين را تفسير مىكند كه مراد از فرمودهء خداوند :
( لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ )
« 3 » لا تحيط به مىباشد نه « لا تراه » . و ابن جرير از طريق عوفى از ابن عبّاس آورده كه دربارهء فرمودهء خداوند :
( لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ )
گفته : يعنى به آن احاطه نمىيابند .
و از عكرمه آورده كه : وقتى از رؤيت نزد او سخن بود به وى گفته شد : مگر نه خداوند فرموده :
( لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ )
؟ گفت : مگر تو آسمان را نمىبينى ؟ آيا همهء آن را مىبينى ! ! و فرمودهء خداوند :
( أُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيمَةُ الْأَنْعامِ إِلَّا ما يُتْلى عَلَيْكُمْ . . . )
« 4 » را آيهء شريفهء :
( حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ )
« 5 » تفسير كرده است .
و فرمودهء خداوند :
( مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ )
« 6 » را آيات شريفهء :
( وَ ما أَدْراكَ ما يَوْمُ - الدِّينِ * ثُمَّ ما أَدْراكَ ما يَوْمُ الدِّينِ * يَوْمَ لا تَمْلِكُ . . . )
« 7 » تفسير و بيان مىنمايند .
و فرمودهء خداوند :
( فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ )
« 8 » را فرمودهء خداى تعالى :
( قالا رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا . . . )
« 9 » بيان مىكند .
و فرمودهء خداوند :
( وَ إِذا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِما ضَرَبَ لِلرَّحْمنِ مَثَلًا )
« 10 » را آيهء سورة - النحل :
( بِالْأُنْثى )
« 11 » بيان مىنمايد .
و فرمودهء خداوند :
( وَ أَوْفُوا بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ )
« 12 » را علما گفتهاند : بيان اين عهد فرمودهء خداى تعالى است :
( لَئِنْ أَقَمْتُمُ الصَّلاةَ وَ آتَيْتُمُ الزَّكاةَ وَ آمَنْتُمْ بِرُسُلِي . . . )
« 13 » ، اين عهد و پيمانى است كه خداوند از آنها خواسته ، و عهد آنها كه خداوند نسبت به آنان دارد :
( لَأُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ . . . )
« 14 » مىباشد .
هامش
( 1 ) . بقرة ، 229
( 2 ) . القيامة ، 22 و 23
( 3 ) . انعام ، 103
( 4 ) . مائدة ، 1
( 5 ) . مائدة ، 3
( 6 ) . فاتحة ، 4
( 7 ) . انفطار ، 17 و 18 و 19
( 8 ) . بقرة ، 37
( 9 ) . اعراف ، 23
( 10 ) . زخرف ، 17
( 11 ) . نحل ، 58
( 12 ) . بقرة ، 40
( 13 ) . مائدة ، 12
( 14 ) . مائدة ، 12