شيوع يافته ] پس بر تو باد به خودت به طور خصوص ، و عوام را رها كن » .
و احمد و طبرانى و ديگران از أبو عامر أشعرى آوردهاند كه گفت : از رسول خدا صلّى اللّه عليه ( و آله ) و سلّم دربارهء اين آيه سؤال كردم ، فرمود : « زيان نمىرساند شما را هر كه از كفّار گمراه گشته اگر هدايت شده باشيد » .
الانعام :
ابن مردويه أبو الشيخ از طريق نهشل از ضحّاك از ابن عبّاس آوردهاند كه گفت : رسول خدا صلّى اللّه عليه ( و آله ) و سلّم فرمود : « با هر انسان فرشتهاى است كه هرگاه بخواند جانش را بگيرد ، پس اگر خداوند اجازه دهد روح او را قبض كند ، و گرنه آن را بازگرداند ، و اين است فرمودهء خداوند :
( يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ )
« 1 » » . نهشل دروغگو است .
و احمد و شيخين و ديگران از ابن مسعود آوردهاند كه گفت : هنگامى كه اين آيه نازل گشت :
( الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يَلْبِسُوا إِيمانَهُمْ بِظُلْمٍ
- آنهايى كه ايمان آوردهاند و ايمان خويش را بظلم نيالودند « 2 » بر مردم گران آمد ، پس گفتند : اى رسول خدا ؛ كداميك از ما بر خودش ظلم نمىكند ! فرمود : آنطور كه شما نظر داريد نيست ، مگر نشنيدهايد كه بندهء صالح گفته :
( إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ
- همانا كه شرك ظلم بزرگى است « 3 » آن ظلم شرك است .
و ابن أبى حاتم و غير او به سند ضعيفى از أبو سعيد خدرى از رسول خدا صلّى اللّه عليه ( و آله ) و سلّم آوردهاند كه دربارهء فرمودهء خداى تعالى :
( لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ )
« 4 » فرمود : « اگر جن و انس و شياطين و فرشتگان از آغاز آفرينش تا هنگام فنا شدن همه يك صف ببندند ، ابدا به خداوند احاطه نيابند » .
و فريابى و ديگران از طريق عمرو بن مرّه از أبو جعفر آوردهاند كه گفت : از رسول خدا صلّى اللّه عليه ( و آله ) و سلّم دربارهء اين آيه سؤال شد :
( فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ
- پس هر كه را خداوند بخواهد هدايتش كند سينهاش را براى اسلام فراخ گرداند « 5 » گفتند : يا رسول اللّه چگونه سينهاش را فراخ گرداند ؟
هامش
( 1 ) انعام ، 60
( 2 ) انعام ، 82
( 3 ) لقمان ، 13
( 4 ) انعام ، 103
( 5 ) انعام ، 125