نوع هفتاد و نهم در غرايب تفسير
محمود بن حمزهء كرمانى كتابى در اين باره در دو جلد تأليف كرده كه آن را العجائب و الغرايب ناميده ، در آن اقوال منكرى كه در معانى آياتى ذكر شده آورده است ، كه اعتماد بر آنها حلال نيست ، و ياد كردن آنها جز به خاطر برحذر داشتن از آنها جايز نمىباشد ، از آن جمله گفته شده : دربارهء فرمودهء خداى تعالى : « حمعسق » كه حاء : حرب ( - جنگ ) على [ عليه السلام ] و معاويه ، و ميم : ولايت مروانيان ، و عين : ولايت عبّاسيان ، و سين : ولايت سفيانيان ، و قاف : قدوة مهدى . اين را أبو مسلم حكايت كرده و گفته است : با نقل اين مطلب خواستم كه دانسته شود كه در بين مدّعيان علم أفراد احمقى هم هستند ، و از اين گونه است كه بعضى دربارهء « الم » گفتهاند : « ألف » يعنى : ألف اللّه محمدا فبعثه نبيّا - خداوند با محمد ألفت گرفت پس او را به پيغمبرى برانگيخت ، و « لام » يعنى : لامه الجاحدون و أنكروه - ردكنندگان و منكران او را ملامت كردند ، و « ميم » يعنى : ميم الجاحدون و المنكرون - ردكنندگان و جاحدان آبله و برسام گرفتند :
و از همينگونه است كه كسى گفته :
( وَ لَكُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ يا أُولِي الْأَلْبابِ )
« 1 » منظور قصص قرآن است ، و استدلال كرده به قرائت أبى الجوزاء ( و لكم في القصص ) و آن بعيد است ، بلكه اين قرائت معنى ديگرى غير از معنى قرائت مشهور دارد كه
هامش
( 1 ) بقرة ، 179