نوع هفتاد و چهارم در مفردات قرآن
سلفى در المختار من الطيوريات : از شعبى آورده كه گفت : عمر بن الخطّاب سوارانى را ديد كه در راه سفر هستند كه ابن مسعود در ميان آنها بود . پس مردى را دستور داد كه آنها را ندا كند : از كجا هستيد ؟ گفتند : از راه دور آمده و به مقصد بيت العتيق ( - مكه ) رهسپاريم ، عمر گفت : بتحقيق در ميان آنها عالمى هست ، و دستور داد مردى آنان را بانگ زند : كجاى قرآن مهمتر است ؟ پس ابن مسعود گفت :
( اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ )
« 1 » گفت : آنان را صدا بزن كه كدامين آيهء قرآن محكمتر است ؟ ابن مسعود جواب داد
( إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إِيتاءِ ذِي - الْقُرْبى )
« 2 » ، گفت : آنان را صدا بزن كه : كداميك از آيات جامعتر است ؟ پس گفت :
( فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ )
« 3 » ، پس عمر گفت :
ندا كن كداميك از آيات قرآن حزنانگيزتر است ؟ پاسخ داد :
( مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ )
« 4 » پس گفت : آنان را ندا كن كداميك از آيات قرآن اميدواركنندهتر است ؟
جواب داد :
( قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ . . . )
« 5 » ، پس گفت : آيا ابن - مسعود بين شماهاست ؟ گفتند : بله . اين خبر را عبد الرزاق در تفسيرش آورده است .
و نيز عبد الرزّاق از ابن مسعود آورده كه گفت : عدالتمندترين آيه در قرآن
( إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ )
و محكمترين آيه
( فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ )
هامش
( 1 ) بقرة ، 255
( 2 ) نحل ، 90
( 3 ) زلزلة ، 7 و 8
( 4 ) نساء ، 123
( 5 ) زمر ، 53