تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الإتقان في علوم القرآن ( فارسى ) — صفحة 507

مساهمون:

ص٥٠٧
شش هزار و دويست و چند آيه است ، پس هرگاه چند آيه را كنار بگذاريم هزار آيه مىشود يك ششم قرآن ، و اين سوره بر يك ششم مقاصد قرآن مشتمل است ، چون مقاصد قرآن به‌طورىكه غزالى ذكر كرده شش است : سه مقصد مهم و سه مقصد متمم - كه اين مطلب گذشت - و يكى از اين شش مقصد شناخت آخرت است كه اين سوره بر آن مشتمل مىباشد ، و از اين معنى به هزار آيه تعبير كردن بزرگتر و مهم‌تر از تعبير به سدس ( - يك ششم ) است . و نيز در سرّ اينكه سورة الكافرين ربع و سورة الإخلاص ثلث مىباشند با اينكه هر دو به عنوان اخلاص ناميده مىشوند گفته : سورة الإخلاص بر صفات خداوند مشتمل است بقدرى كه سورة الكافرون بر آن مشتمل نيست ، و نيز توحيد اثبات الهيت معبود و تقديس او و نفى خدايى غير او است ، و سورة الإخلاص اثبات الوهيت و تقديس خداوند را تصريح كرده ، و به نفى عبادت ما سواى او تلويح و اشاره نموده است ، و كافرون به نفى تصريح و اثبات و تقديس را تلويحا بيان داشته ؛ پس نسبت بين دو تصريح و دو تلويح همچون نسبت بين ثلث و ربع مىباشد .

دنباله‌اى از بحث :

بسيارى در پى اينكه : خداوند علوم اولين و آخرين را در كتابهاى آسمانى چهارگانه جمع نموده ، و علوم آنها را در قرآن گرد آورده ، و علوم قرآن را در سورة - الفاتحه قرار داده است افزوده‌اند : علوم سورة الفاتحه در بسم اللّه ، و علوم بسم اللّه در باء آن قرار داده شده است ، و چنين توجيه كرده‌اند كه مقصود از تمام علوم رسيدن بنده به خداوند است ، و اين باء باء الصاق است كه بنده را به جناب پروردگار متصل مىسازد ، و اين كمال مقصود است . اين نكته را امام رازى و ابن النّقيب در تفسير خود آورده‌اند .
الإتقان في علوم القرآن ( فارسى ) — صفحة 507 | جلال الدين السيوطي / سيد مهدى حائرى قزوينى / محمد ابوالفضل ابراهيم