شده باشد زودتر مىپذيرند ، و بيشتر تعليلها در قرآن بنا بر تقدير جواب سؤالى است كه جملهء اوّلى مقتضى آن است .
و حروف تعليل عبارت است از : لام ، إنّ ، أن ، إذ ، باء ، كى ، من ، و لعلّ ، كه مثالهاى آنها در نوع ادوات گذشت .
و از واژههايى كه در روند تعليل است : « حكمة » مىباشد ، مانند فرمودهء خداوند :
( حِكْمَةٌ بالِغَةٌ
- [ قرآن ] حكمت بالغهء الهى است « 1 » و نيز يادآورى منظور از آفرينش آن شىء مانند :
( جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِراشاً وَ السَّماءَ بِناءً
- [ خداوند ] زمين را براى شما گسترانيد و آسمان را برافراشت « 2 » ،
( أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهاداً * وَ الْجِبالَ أَوْتاداً
- مگر نه ما زمين را گاهوارهء خلق ساختيم ، و كوهها را همچون ميخهاى محكم بر آن نهاديم « 3 » .
هامش
( 1 ) قمر ، 5
( 2 ) بقرة ، 22
( 3 ) نبأ ، 6 و 7