« مزهر » سيوطى منقول شده ، ظاهر است كه أبو زيد از سه كس است كه در عصر خود ، أئمهء ناس در لغت و شعر و علوم عرب بودند ، و قبل ايشان و بعد ايشان مثل ايشان ديده نشده ، و از ايشان أخذ كرده شد جل آن چيزى كه در دست مردم است از اين علم ، بلكه كل اين علم مأخوذ از ايشانست ، و أبو زيد آخذ است از ثقات اعراب و علماءشان ، كه خليل هم از ايشان أخذ كرده ، و اختلاف بسويشان نموده ، و أبو زيد احفظ ناس بود براى لغت بعد أبى مالك ، و أوسع ايشان از روى روايت ، و اكثر ايشان از روى أخذ از باديه .
و نيز از آن واضح است كه حسب افادهء ابن مناذر : اصمعى جواب مىداد در ثلث لغت ، و أبو عبيده جواب مىداد در نصف لغت ، و أبو زيد جواب مىداد در دو ثلث لغت .
و نيز از آن ظاهر است كه أبو زيد از روات حديث است ، و ثقه و مأمون است نزد ايشان ، و همچنين است حال او در لغت ، يعنى ثقه و مأمون است در لغت ، و اخذ كردهاند از او لغت را اكابر ناس ، كه از جملهشان است سيبويه ، و كافى است ترا تنها سيبويه .
و نيز از آن ظاهر است كه جلالت أبو زيد بمرتبه رسيده كه خليل را تنبيه و توقيف نموده بر آنكه بجاى ( ما أوقفك ) ، ( من اوقفك ) نتوان گفت ، و هر دو بمعنى واحد نيستند ، و خليل بقول او رجوع كرده .
و نيز سيوطى ( كما سمعت سابقا ) در « مزهر » از أبو الطيب نقل كرده كه او گفته :
[ أخبرنا جعفر بن محمد [ 1 ] ، أخبرنا علي بن سهيل ، أخبرنا أبو عثمان
هامش
[ 1 ] يحتمل انه جعفر بن محمد بن الحسن بن المستفاض الحافظ الفريابى المتوفى سنة ( 301 ) .