نضناضا ] [ 1 ] .
از اين عبارت ظاهر است كه هر گاه شخص عربى يا شيخ سؤال كرده شود از معناى لفظى ، پس جواب دهد بفعل كفايت مىكند ، يعنى حاجت تصريح بقول ندارد .
پس هر گاه مجرد فعل عربى و شيخ در تبيين معنى لفظ كفايت كند ، قول أبو زيد كه هم عربى است و هم شيخ بسيارى از اساطين أئمهء عربيت ، چرا كفايت نخواهد كرد ؟ ! هفتم : آنكه نيز سيوطى در « مزهر » گفته :
[ و قال ابن جني [ 2 ] في « الخصائص » : من قال ان اللغة لا تعرف الا نقلا ، فقد أخطأ ، فانها قد تعلم بالقرائن أيضا فان الرجل إذا سمع قول الشاعر :
قوم إذا الشر أبدى ناجذيه لهم * طار و إليه زرافات و وحدانا
يعلم ان الزرافات بمعنى الجماعات ] [ 3 ] .
از اين عبارت ، ظاهر است كه معناى لغت ، بمحض قرينه هم ثابت مىشود .
پس هر گاه محفض قرينه براى ثبوت معناى لغت كافى باشد ، نقل صريح بالاولى كافى و وافى باشد .
هشتم : آنكه ابن هشام كه از اكابر محققين اعلام است ، احتجاج بأشعار مجهوله ، جايز دانسته ، چنانچه سيوطى در « مزهر » از « شرح شواهد » ابن هشام نقل كرده كه او بجواب عبد الواحد طراح صاحب كتاب « بغية
هامش
[ 1 ] المزهر ج 1 / 86 .
[ 2 ] ابن جنى : عثمان بن جنى أبو الفتح الموصلى الاديب المتوفى سنة ( 392 ) .
[ 3 ] المزهر ج 1 / 37 .