[ 263 ] محمّد بن العبّاس : عن أحمد بن القاسم ، عن أحمد بن محمّد بن سيّار ، عن محمّد بن خالد ، عن النّضر بن سويد ، عن يحيى الحلبيّ ، عن أبي عبد اللّه عليه السّلام في قوله عزّ و جلّ :
قُلْ : أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ ماؤُكُمْ غَوْراً فَمَنْ يَأْتِيكُمْ بِماءٍ مَعِينٍ ؟
قال ( عليه السّلام ) :
« إن غاب إمامكم فمن يأتيكم بإمام جديد ؟ » « 1 »
محمّد بن العبّاس از احمد بن القاسم ، از احمد بن محمّد بن سيّار ، از محمّد بن خالد ، از نضر بن سويد ، از يحيى حلبى ، از حضرت ابو عبد اللّه صادق عليه السّلام راجع به قول خداى - عزّ و جلّ - : ( ( به كافران ) بگو : اگر آب شما ( كه مايهى حيات است ) همه به زمين فرو رود ، كيست كه باز آب گوارا برايتان پديد آرد ؟ ) فرمود :
« هرگاه امامتان غايب شود ، چه كسى امام جديدى برايتان خواهد آورد ؟ »
[ 264 ] المفيد ، بإسناده عن عليّ بن جعفر ، عن أخيه موسى بن جعفر عليهما السّلام ، قال : قلت له : ما تأويل هذه الآية :
قُلْ : أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ ماؤُكُمْ غَوْراً فَمَنْ يَأْتِيكُمْ بِماءٍ مَعِينٍ ؟
فقال ( عليه السّلام ) : « تأويله : إن فقدتم إمامكم فمن يأتيكم بإمام جديد ؟ » « 2 »
هامش
( 1 ) . تأويل الآيات الظّاهرة 2 : 708 - 709 [ ح 15 ] .
( 2 ) . اين حديث در كتابهاى در دسترس شيخ مفيد يافت نشد [ تأويل الآيات الظّاهرة 2 :
708 ، ح 13 ] . تشبيه امام عليه السّلام به آب براى چند وجه است :
يك - اينكه زندگى انسان به وجود آب بستگى دارد و اگر آب نباشد ، نمىتواند زندگى جسمانى خود را ادامه دهد . به همين سان ، زندگى جسمانى و روحانى انسان ، هر دو ، به وجود امام عليه السّلام بستگى دارد و دليل آن ، اين فرموده است كه : « لو لا الحجّة لساخت الأرض بأهلها : اگر حجّت نباشد ، زمين اهل خود را فرو مىبرد » و روايات ديگر . . .
دو - همانطور كه آب از مواهب خداى - تبارك و تعالى - است و دست بشر هيچگونه نقشى در ايجاد آن ندارد ، امام نيز از نعمتهايى است كه خداوند آن را بر انسان تفضّل فرموده و آدمى را در تعيين و نصب او هيچگونه دخالت و اثرى نيست ؛ چنانكه دلايل محكم آن در جاى خود بيان گرديده است .
سه - آب مادّهاى است كه انسان بهوسيلهى آن پليدىهاى جسمانى و نجاستهاى ظاهرى -