قَبْلِهِمْ وَ لَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضى لَهُمْ وَ لَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً
. » « 1 »
نيز از اوست كه گفت : علىّ بن عبد اللّه ، از ابراهيم بن محمّد ثقفى ، از حسن بن الحسين ، از سفيان بن ابراهيم ، از عمر بن هاشم ، از اسحاق بن عبد اللّه ، از حضرت علىّ بن الحسين عليه السّلام روايت مىكند كه دربارهى سخن خداى - عزّ و جلّ - : ( به پروردگار آسمان و زمين سوگند كه اين مطلب حقّ است ؛ همچنانكه ( با يكديگر ) سخن مىگوييد ) فرمودند :
« اينكه فرمود : ( همانا آن حقّ است ) قيام حضرت قائم عليه السّلام است و در همانباره ( اين آيه ) نازل شد : ( خداوند به كسانى از شما كه ايمان آورده و عمل صالح انجام دادهاند وعده فرموده كه بهطور حتم ( در ظهور امام قائم عليه السّلام ) در زمين خلافت دهد ؛ چنانكه كسانى را كه قبل از ايشان بودهاند به خلافت رسانيد و البتّه آيينى را كه براى ايشان پسنديده است توان و اقتدار خواهد داد و بىگمان ، بيم و هراس ايشان را به ايمنى مبدّل خواهد ساخت . ) . »
[ 164 ] ابن بابويه « 2 » ، قال : حدّثنا أبو المفضّل محمّد بن عبد اللّه بن المطّلب « 3 » الشّيبانيّ رحمه اللّه ، قال : حدّثنا أبو مزاحم موسى بن عبد اللّه بن يحيى بن خاقان المقرئ ببغداد ، قال : حدّثنا أبو بكر محمّد بن عبد اللّه بن إبراهيم الشّافعيّ ، قال : حدّثنا محمّد ابن حمّاد بن ماهان « 4 » الدّبّاغ أبو جعفر ، قال : حدّثنا عيسى بن إبراهيم ، قال : حدّثنا الحارث بن نبهان « 5 » ، قال : حدّثنا عتبة بن يقظان « 6 » ، عن أبي سعيد ، عن مكحول و
هامش
( 1 ) . تأويل الآيات الظّاهرة 2 : 615 [ ح 4 ] .
( 2 ) . [ اين روايت - چنانكه در نشانى پايان خواهد آمد - از كفاية الأثر شيخ ابو القاسم علىّ بن محمّد بن على خزّاز قمى رازى ( دانشمند سدهى چهارم ) است . وى از شاگردان شيخ صدوق بود و بخش عمدهاى از روايات اين كتاب را از آن عالم بزرگ نقل مىكند . سيّد هاشم بحرانى در اثر ديگر خود ، البرهان ، نيز همين حديث را به ترتيب فوق ( بىذكر نام خزّاز ) آورده است . روشن نيست كه آيا خود آن را در آثار ابن بابويه يافته است يا در يادداشت خويش ، به جاى خزّاز ، ابن بابويه نوشته است . ]
( 3 ) . [ در البرهان : عبد المطّلب . ]
( 4 ) . [ در متن : هامان . ]
( 5 ) . [ در متن : تيّهان . ]
( 6 ) . [ در كفاية الأثر : عيسى بن يقطان . ]