بتواند سر و گردن و گوشهاى خود را از سرما و باران و برف حفظ كند . در طارق كلا 60 خانوار زندگى مىكردند كه اكثرا كفشدوز بودند . آب اين ناحيه بسيار خوب بود ليكن مقدار آن براى كشاورزى كافى نبود .
دو منزلگاه بعد به نه رسيديم كه در يك گودى واقع در منطقهاى مسطح كه ارتفاع آن 690 متر كمتر از طارق بود ، قرار داشت . بناى نسبتا آبادى كه در نه به چشم مىخورد قلعهاى بود گلى و كلا در داخل آن عدهء معدودى زندگى مىكردند . ولى در اطراف اين حصار گلى جمعا 500 خانوار زندگى مىكردند و در شمال آن حدودا 50 آسياب بادى وجود داشت كه در تابستان و در مواقع وزش باد شمال مورد استفاده قرار مىگرفت . قلعه تقريبا ويران شده بود ليكن ارك تعمير شده و مشرف بر تمام دهكده بود . نايب يا نمايندهء شوكت الملك در نه زندگى مىكرد در حالى كه از طرف يكى از خانهاى محلى همراهى مىشد به استقبال ما آمد .
در بازار دهكده شكر روسى به هر من 6 قران و شكر مارسى كه از بندرعباس به آن ناحيه آورده مىشد به هر من 7 قران به فروش مىرسيد . در اينجا هم باز شكر روسى با قيمت ارزانترى عرضه مىگرديد . اصولا وفور كالاى روسى و نحوهء توزيع آن سبب شده بود تا مردم راغبتر به خريد آنها باشند . پارچهاى پنبهاى روسى نيز در بازار ديده مىشد ، البته از نظر كميت مقدار آن به پاى پارچههاى انگليسى از همين جنس نمىرسيد . تنها صادرات اين ناحيه ظاهرا پشم و پوست بود كه از اين اقلام ساليانه 200 بار شتر به بندرعباس فرستاده مىشد . كار اصلى مردم اين دهكده بافتن دستكش و جورابهاى پشمى بود . از نه خارج شديم و پنج ميل آنطرفتر به خانيك پايين « 1 » رسيديم . در اينجا نيز نزديك به دوازده آسياب بادى از همان نوع كه در نه ديديم مشاهده مىشد . اين آسيابها نماى بسيار جالب و زيبايى داشتند .
ساختمان اين آسيابها بدينترتيب است كه يك ستون بطور قائم قرار مىگيرد و دو ديوار آن را در جهات جانبى مهار مىكنند ، به ترتيبى كه فضاى رو به جنوب آن باز و دو سوم فضاى رو به شمال آن بسته است . از بالاى ستون و وسط آن يك تير عرضى عبور مىكند ، ستون در پايين از سنگهاى آسياب عبور كرده و در جايى كه براى آن تعبيه شده است قرار مىگيرد . سنگ آسياب بالايى توسط گوههايى به ستون متصل مىشود و همراه با آن به چرخش درمىآيد ، حال آنكه سنگ زيرين در تمام مدت ثابت و بدون حركت مىماند ، ارتفاع ستون به 6 متر مىرسد و در بالا پرههايى كه توسط نى و تيرهاى افقى ساخته
هامش
( 1 ) - خانيك پائين : دهى است از بخش در ميان شهرستان بيرجند . جلد 21 . فرهنگ آباديهاى كشور .